Czy do adopcji niezbędna jest zgoda dziecka

Dziecko może przysposobić osoba samotna lub wspólnie małżonkowie. Natomiast wspólnie nie mogą tego zrobić konkubenci. Rodzice adopcyjni powinni mieć pełną zdolność do czynności prawnych i odpowiednie kwalifikacje. Między nimi a dzieckiem musi też istnieć odpowiednia różnica wieku. W praktyce sądowej przyjmuje się, że powinna być taka jak zazwyczaj między rodzicami biologicznymi i ich dziećmi. Adoptowane dziecko musi być małoletnie, przynajmniej w dniu złożenia wniosku o przysposobienie.

Orzeczenie o przysposobieniu wydaje sąd rodzinny i opiekuńczy na żądanie przysposabiającego, po przeprowadzeniu rozprawy. W razie adopcji dziecka przez jednego małżonka, drugi musi na to wyrazić zgodę, z wyjątkiem sytuacji, gdy nie ma on zdolności do czynności prawnych lub porozumienie się z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Gdy adoptowane ma być dziecko, które ukończyło już 13 lat, wówczas musi ono wy-razić zgodę. Natomiast w przypadku dziecka młodszego, które jednak może pojąć znaczenie przysposobienia, sąd powinien je wysłuchać. Postanowienie sądu staje się prawomocne po upływie trzech tygodni i wówczas rodzice adopcyjni muszą zgłosić się do urzędu stanu cywilnego w miejscu urodzenia dziecka i otrzymają tam nowy odpis aktu urodzenia, do którego zostaną wpisani jako rodzice.

Na adopcję dziecka tylko w pewnych przypadkach nie muszą wyrazić zgody jego rodzice biologiczni. Na przykład gdy zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, nie są znani, albo porozumienie z nimi napotyka na trudne do przezwyciężenia przeszkody. Zgody nie wyraża mężczyzna, gdy jego ojcostwo ustalił sąd i nie przyznał mu władzy rodzicielskiej. Gdy zdolność do czynności prawnych biologicznych rodziców została ograniczona, sąd orzeknie o przysposobieniu, gdy brak ich zgody jest oczywiście sprzeczny z dobrem dziecka. Zgoda nie może zostać wyrażona wcześniej niż po upływie sześciu tygodni od urodzenia się dziecka. Sąd może nie uwzględnić odmowy rodziców biologicznych, gdy jest sprzeczna z dobrem dziecka.

Wyrażając zgodę na adopcję, rodzice biologiczni powinni wskazać osobę przysposabiającą lub udzielić tzw. zgody blankietowej. Wtedy przed sądem wyrażają zgodę na adopcję dziecka w przyszłości, lecz nie wskazują rodziców adopcyjnych. Wprawdzie taką zgodę mogą odwołać przed sądem, ale nie później niż przed wszczęciem sprawy o przysposobienie. W razie zgody blankietowej rodzice adopcyjni dokonują przysposobienia całkowitego, którego nie będą mogli w przyszłości rozwiązać. Najczęściej spotykane jest przysposobienie pełne dziecka, które można jednak rozwiązać wówczas, gdy nastąpi nieodwracalny rozkład więzi rodzinnych między dzieckiem a rodzicami adopcyjnymi. Trzeci rodzaj to przysposobienie niepełne, które sąd może zmienić na przysposobienie pełne na wniosek rodziców adopcyjnych.

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 114 - 124 ustawa z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).