Czy strona może zostać przymusowo doprowadzona na rozprawę

W art. 475 k.p.c. wymienione są narzędzia, które sąd może wykorzystać, aby zdyscyplinować stronę postępowania w sprawie z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych uchylającą się, bez usprawiedliwionych powodów, od wykonania w toku sprawy postanowień lub zarządzeń. W świetle tego przepisu sąd nakłada fakultatywnie na niesubordynowaną stronę grzywnę według przepisów o karach za niestawiennictwo świadka i odmawia przyznania kosztów albo stosuje jeden z tych środków. Nigdy jednak nie może nakazać przymusowego sprowadzenia jej do sądu. Gdy stroną jest jednostka organizacyjna, grzywnie podlega pracownik odpowiedzialny za wykonanie postanowień lub zarządzeń, a w razie niewyznaczenia takiego pracownika lub niemożności jego ustalenia - kierownik tej jednostki.

Z uwagi, że żadna norma kodeksu postępowania cywilnego nie określa wysokości grzywny za niestawiennictwo świadka, to na oporną stronę - zgodnie z art. 163 par. 1 k.p.c. - nakłada się tę karę porządkową w kwocie do 5 tys. zł. Grzywny ściąga się w drodze egzekucji sądowej na rzecz Skarbu Państwa.

Strona - podobnie jak świadek - może w ciągu tygodnia od daty doręczenia jej postanowienia o ukaraniu grzywną lub na najbliższym posiedzeniu, na które zostanie wezwana, usprawiedliwić swoje zaniechanie. Jeżeli sąd uwzględni argumenty strony, zwolni ją od grzywny. Postanowienia sądu mogą zapaść na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu odmawiające zwolnienia strony od grzywny przysługuje zażalenie.

Odnosząc się zatem do pytania czytelnika, stwierdzić należy, że jego kolega nie ma racji. Prawdą jest jedynie to, że na stronę postępowania w sprawie z zakresu prawa pracy - o uchylenie kary porządkowej, która bez usprawiedliwienia nie stawiła się na rozprawę, sąd może (ale nie musi) nałożyć grzywnę w wysokości do 5 tys. zł (i dodatkowo odmówić jej przyznania kosztów albo zastosować jeden z tych środków). Nie może jednak nakazać przymusowego sprowadzenia jej do sądu.

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 163 par. 1, art. 274, art. 275, art. 394 par. 1 pkt 5, art. 475 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).