Oddaj dom bankowi, zyskaj na starość

Rząd na pierwszym posiedzeniu po Nowym Roku ma przyjąć jutro założenia do projektu ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym. Ustawa umożliwi bankom tworzenie specjalnych funduszy, które będą zarządzały nieruchomościami. Osoby starsze dysponujące własnymi spłaconymi mieszkaniami będą mogły na mocy tej ustawy podpisywać z bankami specjalne umowy. Bank będzie wypłacał właścicielowi co miesiąc określoną kwotę, a w przyszłości, po jego śmierci, zyska prawo do lokalu.

Projektodawcom chodzi o to, by osoby odchodzące na emeryturę mogły otrzymywać dodatkowe świadczenia. Wzorem rozwiązań międzynarodowych w Polsce właściciel nieruchomości ma otrzymywać pieniądze do wysokości połowy wartości nieruchomości.

- Ustawodawca przewiduje, że mężczyźni pożyją jeszcze 10 lat, a kobiety 16 i w tym czasie co miesiąc bank wypłacałby im określoną kwotę. A to oznacza, że umowy podpisywane będą tylko z osobami mającymi duże mieszkania w atrakcyjnych lokalizacjach, które nie tylko nie stracą w tym czasie na wartości, ale nawet zyskają - ocenia Bolesław Meluch, ekspert Związku Banków Polskich.

To oznacza, że na pewno nie będzie to produkt masowy, dla każdego emeryta posiadającego mieszkanie. Raczej będzie to oferta skierowana do osób z dużych miast. Do tego problem może pojawić się wówczas, gdy staruszek lub staruszka okaże się osobą żywotną. W pewnym momencie bank może zakręcić kurek z wypłatami. Oczywiście jeśli w trakcie wypłaty świadczeń lokal z odwróconą hipoteką będzie drożał, to emeryt ma szanse na dłuższy okres wypłat.

Odwrócona hipoteka ma być jedną z metod na lepsze zabezpieczenie na starość.

W uzasadnieniu do dokumentu napisano, że do 2035 roku udział osób w wieku poprodukcyjnym będzie wynosił 26,7 proc., w co porównaniu z 2007 r. oznacza wzrost o prawie 11 proc. Systematycznemu wzrostowi liczby ludności w wieku emerytalnym towarzyszyć będzie wydłużanie przeciętnego czasu życia. Dla mężczyzn do 77 lat w 2035 r. (z 71 lat w 2007 r.), natomiast kobiet do niemal 83 lat (z 79,7 w 2007 r.). Oznacza to wydłużenie średniego okresu pobierania świadczeń emerytalnych. A biorąc pod uwagę, że nowy system oparty jest na odłożonej składce, to wysokość emerytury wobec ostatniej pensji, tzw. stopa zastąpienia, będzie systematycznie spadała z obecnych niepełnych 60 proc. do poniżej 40.

Mieszkania obciążone hipoteką odwróconą będzie można dziedziczyć.

Po śmierci właściciela spadkobiercy będą mieli rok na decyzję, czy spłacają bankowi kwotę, która została wypłacona staruszkowi, i przejmują mieszkanie, czy godzą się na to, by bank sprzedał lokal i oddał im różnicę między kwotą wypłaconą a uzyskaną ze sprzedaży.

Jeśli spadkobiercy nie będą mogli się porozumieć, sprawą zajmie się kurator wyznaczony przez sąd.

Jeśli właściciel mieszkania nie miał spadkobierców, bank sprzeda lokal, a różnica między kwotą wypłaconych świadczeń a uzyskaną ze sprzedaży zasili budżet państwa.

Beata Tomaszkiewicz

beata.tomaszkiewicz@infor.pl