Płatne kształcenie to działalność gospodarcza

Za działalność gospodarczą uznaje się działalność, która ma zarobkowy charakter. Przyjęcie takiej definicji pozwala uznać, że wyższa uczelnia niepaństwowa świadcząca odpłatnie usługi edukacyjne jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 43¹ kodeksu cywilnego.

Sp. z o.o. będąca niepaństwową wyższą uczelnią wniosła powództwo przeciwko J.C. o zapłatę kwoty 658,60 zł wraz z odsetkami tytułem zaległego czesnego.

Sąd I instancji oddalił powództwo, gdyż uznał, że żądanie zapłaty uległo przedawnieniu. Strona powodowa wniosła apelację.

Sąd okręgowy oddalił apelację. Uznał, że sąd rejonowy prawidłowo wskazał, że w sprawie winna mieć zastosowanie ustawa o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 1990 r. nr 65, poz. 385), albowiem pozwany J.C. rozpoczął studia wyższe w maju 2004 r., a więc w dacie obowiązywania tej ustawy.

Obecna regulacja dotycząca szkolnictwa wyższego zaczęła obowiązywać dopiero w 2005 r. Co istotne, ustawa o szkolnictwie wyższym z 1990 r. nie przewidywała odrębnego typu umowy, jaką jest umowa o warunkach odpłatności za studia.

W tej sprawie nie można więc było zastosować art. 751 k.c., który stanowi, że z upływem lat dwóch "przedawniają się roszczenia z tytułu utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo osobom utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone".

A skoro tak, to sąd II instancji uznał, że w niniejszej sprawie zasadne jest uznanie trzyletniego terminu przedawnienia z uwagi na związanie dochodzonego roszczenia z działalnością gospodarczą. Zgodnie bowiem z art. 750 k.c. do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na art. 43¹ k.c. zawierający znacznie szerszą definicję przedsiębiorcy od tej ujętej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.), albowiem za działalność gospodarczą uznaje się działalność, która ma zarobkowy charakter.

Przyjęcie takiej definicji działalności gospodarczej pozwala, zdaniem sądu II instancji, na uznanie, że będąca wyższą uczelnią niepaństwową świadczącą odpłatnie usługi edukacyjne jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 43¹ k.c.

Ponadto sąd odwoławczy przypomniał, że za możliwością zakwalifikowania uczelni niepaństwowej jako przedsiębiorcy wypowiedział się również Sąd Najwyższy m.in. wyroku z 7 kwietnia 2004 r. (sygn. akt III SK 22/04), zgodnie z którym uczelnia niepaństwowa jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. a  ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 ze zm.).

Konsekwencją przyjęcia stanowiska, że uczelnie winna być w realiach sprawy traktowana jako przedsiębiorca, jest uznanie trzyletniego terminu przedawnienia roszczenia strony powodowej.

sygn. akt XVII AmC 4313/12

KOMENTARZ EKSPERTA

Zastosowanie właściwych przepisów do danej sprawy

@RY1@i02/2014/186/i02.2014.186.02300010a.101.jpg@RY2@

Jarosław Szczepaniak adwokat z kancelarii Derdzikowski, Szczepaniak, Jakubiec

Niewątpliwie roszczenie strony powodowej dotyczące zasądzenia na jej rzecz kwoty 658,60 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu uznać należy za roszczenie przedawnione. Istotną, podlegającą rozstrzygnięciu kwestią jest określenie charakteru umowy zawartej między stronami. Jak słusznie wskazano, pozwany rozpoczął studia wyższe w maju 2004 r., co przesądza o fakcie, która z ustaw znajduje w sprawie zastosowanie. Ustawa z 1990 r. o szkolnictwie wyższym, obowiązująca w czasie nawiązania stosunku prawnego między stronami, nie przewidywała odrębnego typu umowy, tj. umowy o warunkach odpłatności za studia, która wprowadzona została przez ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. W odniesieniu do treści art. 750 k.c. wskazać należy, iż do umów o świadczenie usług, które nie są regulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Zakres zastosowania art. 750 k.c. jest bardzo szeroki z uwagi na określenie przedmiotu umów, których dotyczy. Niewątpliwie pojęcie usług uznać należy za pojęcie bardzo pojemne, które odnosi się do wykonywania czynności dla innej osoby. Uwzględnić w powyższym zakresie należy orzeczenie SA w Białymstoku z 8 października 2013 r. (sygn. akt III AUa 401/13), który bezpośrednio określa przedmiot umów-zleceń. Zgodnie z orzeczeniem art. 750 k.c. znajduje zastosowanie wówczas, gdy przedmiotem umowy jest dokonywanie czynności faktycznej, natomiast umowa taka nie jest unormowana w przepisach dotyczących innych umów nazwanych, jak umowa o dzieło, agencyjna, komisu itp. W tej sprawie rozważyć należy zastosowanie art. 751 pkt. 2 k.c. regulującego okres dwóch lat przedawnienia roszczeń z tytułu utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki. Słusznie SO zauważył, iż dochodzone pozwem roszczenie związać należy z prowadzeniem działalności gospodarczej, w myśl art. 431 k.c., co w konsekwencji stanowić będzie o trzyletnim terminie przedawnienia roszczeń. Jest to pogląd zgodny z obowiązującą linią orzecznictwa, m.in. wyrokiem SA w Warszawie z 6 lipca 2007 r. (sygn. VI ACa 295/07).

Małgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl