Czy organ może nałożyć karę za nielegalną zmianę sposobu użytkowania budynku

powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w Inowrocławiu

Zgodnie z art. 71a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać postanowienie nakładające na osobę, która dokonała takiej zmiany, obowiązek zaprzestania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Nadzór musi także nakazać osobie, która dokonała nielegalnej zmiany, przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, jakie są wymagane przy legalnej zmianie sposobu użytkowania. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku. W przypadku jego wypełnienia nadzór budowlany w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Jeżeli osoba, która dokonała nielegalnej zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, nie wykona w terminie nałożonego na nią obowiązku, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Procedura związana z nałożeniem opłaty legalizacyjnej, jak wynika z art. 71a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, stanowi konsekwencję wyrażenia milczącej zgody organu nadzoru budowlanego na legalizację zmiany sposobu użytkowania obiektu. Oznacza to, że wydanie przez właściwy organ postanowienia w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej nie wpływa na samą legalizację zmiany sposobu użytkowania obiektu.

Postępowanie w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej różni się zasadniczo od postępowania w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej w przypadku samowoli budowlanej W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej związanej z samowolą budowlaną właściwy organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.

Skutkiem zaś niedokonania opłaty legalizacyjnej związanej z nielegalną zmianą sposobu użytkowania budynku nie będzie wydanie aktu prawnego, lecz na podstawie przepisu art. 59g ust. 3 prawa budowlanego, podjęcie przez właściwy organ czynności mających na celu jej ściągnięcie w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podkreślić należy, że przepis art. 71a ustawy - Prawo budowlane przewidujący obowiązek uiszczania opłaty legalizacyjnej w przypadku legalizacji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonanej bez wymaganego zgłoszenia został wprowadzony przepisami ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. nr 93, poz. 888 z późn. zm.), która weszła w życie 31 maja 2004 r. Przepisu tego nie stosuje się jednak do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w odniesieniu do samowolnej zmiany sposobu użytkowania dokonanej przed 31 maja 2004 r. przepis art. 71a ustawy - Prawo budowlane nie będzie miał zastosowania. Zatem w obecnie wszczynanych postępowaniach administracyjnych nie należy stosować art. 71a ustawy - Prawo budowlane, jeśli nielegalna zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed datą wejścia w życie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane.

W najbliższym czasie mogą się jednak zmienić przepisy związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Przygotowywana nowelizacja prawa budowlanego przewiduje, że sprawy związane ze zmianą funkcji użytkowej obiektu lub jego części będą zadaniami własnymi samorządu. Zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku będzie trzeba więc dokonać do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Za nielegalną zmianę funkcji użytkowej zostanie naliczona kara, która będzie dochodem samorządu. Kara ta będzie wynosiła 100 zł za każdy mkw. zmienionej powierzchni użytkowej. Jeżeli nie będzie możliwe wyznaczenie powierzchni użytkowej, to kara będzie wynosiła 1 tys. zł.

AJ