Czy warto upraszczać procedury legalizacji samowoli budowlanych

@RY1@i02/2009/206/i02.2009.206.092.010b.001.jpg@RY2@

Małgorzata Mazur, ekspert prawa budowlanego, były wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego w Katowicach

ekspert prawa budowlanego, były wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego w Katowicach

Legalizacja samowoli budowlanej budzi od lat wiele kontrowersji, zarówno na etapie tworzenia przepisów prawa, jak i w trakcie ich egzekwowania pomimo skonstruowania kolejnego prawa budowlanego i przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku budowy obiektu bez pozwolenia nikt nie sprawdza, czy powstający obiekt pozostaje w zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub innymi przepisami z zakresu prawa budowlanego. Daje to możliwość dowolnego kształtowania zabudowy, a w rezultacie prowadzi do bałaganu w przestrzeni publicznej. Powstają obiekty o brzydkiej formie architektonicznej, wykonane z różnych materiałów, niemających nic wspólnego z wyrobami budowlanymi. Najlepszym przykładem brzydoty i tandety samowolek budowlanych są garaże wykonane ze spawanych, zużytych paneli grzejnikowych. Jest takich pseudoobiektów bardzo dużo we wszystkich obszarach zabudowanych. Nie mają one opracowanej dokumentacji technicznej, a tym samym osoby odpowiedzialnej za projekt. Brak projektu lub budowa prowadzona niezgodnie z projektem prowadzi do powstawania niebezpiecznych obiektów. Są również realizowane bez nadzoru uprawnionej osoby, tj. kierownika budowy, bez dziennika budowy i w rezultacie nikt nie wie, w jaki sposób i z czego powstały. Często stosowany, zwłaszcza w budownictwie indywidualnym, system gospodarczy prowadzi do fatalnego wykonawstwa poprzez osoby słabo znające się na sztuce budowlanej.

Zwolennicy legalizacji podnoszą, że szkoda wydawać decyzji na rozbiórkę nielegalnie wybudowanego obiektu, bo w tym samym miejscu mógłby legalnie powstać taki sam obiekt. Jednak nie wystarczy sprawdzić zgodności z przepisami zagospodarowania przestrzennego, bo trzeba zapewnić jeszcze bezpieczeństwo. Czy wykonanie dokumentacji powykonawczej jest zgodne z rzeczywistością? Czy można poświadczyć po zabudowaniu stosowanie odpowiednich wyrobów budowlanych, spełniających wymagania ustawy i zapewniających bezpieczne użytkowanie? Kto poniesie odpowiedzialność w przypadku katastrofy budowlanej? Czemu osoba nieprzestrzegająca prawa ma za ustaloną opłatę lub nawet bez niej osiągnąć efekt końcowy taki sam jak ktoś, kto buduje legalnie?

Na te i wiele innych pytań warto odpowiedzieć przed poprawianiem zapisów ustawy - Prawo budowlane dotyczących samowoli budowlanych. Skoro tyle wątpliwości można mieć przy obecnie obowiązujących przepisach to, czy wprowadzenie tzw. abolicji, czyli legalności wszystkich obiektów wybudowanych przed jakąkolwiek datą, jest dobrym rozwiązaniem? Czy nie będą się czuli pokrzywdzeni wszyscy inwestorzy, którzy występowali o wydanie pozwolenia na budowę i otrzymali odmowy? Przecież gdyby wybudowali nielegalnie ten budynek, teraz mieliby legalny obiekt z mocy prawa, w dodatku bez jakichkolwiek kosztów, dokumentów i opłaty legalizacyjnej, a nawet bez mandatu za popełnione przestępstwo. Czy przerzucenie całej odpowiedzialności na prawo cywilne daje poczucie bezpieczeństwa i gwarantuje przestrzeganie podstawowych przepisów?

Legalizując wszystko bez jakichkolwiek dokumentów, zgadzamy się na pozostawienie przypadkowej zabudowy, w różnych miejscach, dodatkowo o wątpliwych walorach użytkowych i niezbyt bezpiecznych, jak choćby przywołane wyżej spawane konstrukcje garaży. Czy wprowadzenie abolicji nie będzie oznaczało, że warto omijać prawo i budować bez pozwolenia? Mam duże obawy nie tylko o moralny aspekt wprowadzenia tych przepisów, ale jako inżynier również o bezpieczeństwo użytkowników obiektów wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej.

AJ