Czy rolnicy będą uprawnieni do wcześniejszego zakończenia pracy

Czy rolnicy będą musieli jednak pracować dłużej

@RY1@i02/2012/237/i02.2012.237.18300150e.813.jpg@RY2@

Stopniowe podnoszenie wieku emerytalnego spowoduje, że kobieta prowadząca gospodarstwo rolne ubezpieczona w KRUS prawo do świadczenia uzyska po ukończeniu 64. roku życia. Zmiana ta wynika z faktu, że ustawa zmieniająca zasady przechodzenia na emeryturę wprowadziła także nowe rozwiązania do ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 z późn. zm.). Na tej podstawie odstąpiono od jednolitego dla wszystkich roczników określenia granicy wiekowej, której osiągnięcie dawało możliwość ubiegania się o emeryturę. Od nowego roku uprawnienia do zakończenia aktywności zawodowej będą zindywidualizowane w zależności od daty urodzenia osoby zainteresowanej świadczeniem. Będą one bowiem podwyższane o kwartał o miesiąc dla poszczególnych roczników. Osoby ubezpieczone w KRUS będą mieć możliwość przechodzenia na emeryturę na takich samych zasadach, jak osoby ubezpieczone w systemie pracowniczym. O ile jednak dłuższa aktywność zawodowa pracowników spowoduje zwiększenie wysokości emerytury, o tyle w przypadku rolników takie zwiększenie będzie znikome. Za każdy bowiem rok dodatkowej pracy na roli rolnik otrzyma świadczenie większe o 3,64 zł. W przypadku naszej czytelniczki łącznie emerytura zostanie zwiększona o 14,56 zł miesięcznie.

Podstawa prawna

Art. 3 pkt 3 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 637).

Czy prawo do wcześniejszej emerytury na stałe

@RY1@i02/2012/237/i02.2012.237.18300150e.814.jpg@RY2@

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawo do wcześniejszej emerytury ma rolnik, który podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat. Dodatkowo taka osoba musi zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawodawca pod tym pojęciem rozumie, że osoba opłacająca wcześniej składki do KRUS nie jest już właścicielem gospodarstwa rolnego. Zainteresowany nie otrzyma jednak świadczenia emerytalnego, jeśli składając wniosek o emeryturę nie ma ukończonych 55 lat kobieta lub 65 lat - mężczyzna. Świadczenie przyznawane na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zwykło nazywać się emeryturą wcześniejszą, choć ustawodawca takim pojęciem nie operuje. Wejście w życie ustawy podnoszącej wiek emerytalny wprowadza jednak ograniczenie czasowe na skorzystanie z takiej możliwości. Wcześniej będą mogli zakończyć aktywność zawodową tylko ci rolnicy, którzy wszystkie warunki spełnią do 31 grudnia 2017 r. Przekroczenie tej daty granicznej spowoduje zaś, że osoba ubezpieczona w KRUS będzie musiała pracować na roli do czasu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego obowiązującego dla danego rocznika. W przypadku mężczyzn urodzonych, tak jak nasz czytelnik, w 1958 roku okres aktywności zawodowej został wydłużony do 67. roku życia. W praktyce więc będzie musiał pracować o 7 lat dłużej, niż gdyby zachowano obecne zasady przechodzenia na emeryturę.

Podstawa prawna

Art. 3 pkt 3 lit. c ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 637).

Czy świadczenie tylko do końca 2017 roku

@RY1@i02/2012/237/i02.2012.237.18300150e.815.jpg@RY2@

Ubezpieczona, która ukończy 55 lat do 31 grudnia 2017 roku oraz jednocześnie udowodni posiadanie 30 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS, oraz przekaże swoje gospodarstwo rolne, będzie mogła otrzymać wcześniejszą emeryturę na starych zasadach. Dla porównania pracownica lub właścicielka przedsiębiorstwa będąca w tym samym wieku co rolniczka będzie musiała pracować do czasu ukończenia 63 lat i 4 miesięcy.

Podstawa prawna

Art. 3 pkt 3 lit. c ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 637).

Czy zachowane prawo do częściowej emerytury

@RY1@i02/2012/237/i02.2012.237.18300150e.816.jpg@RY2@

Ustawodawca wprowadził zupełnie nowe rozwiązanie umożliwiające wcześniejsze zakończenie aktywności zawodowej. Od 1 stycznia 2013 r. osoby legitymujące się wymaganym stażem i wiekiem będą mogły korzystac z częściowej emerytury. Aby to zrobić, mężczyzna będzie musiał udowodnić 40 lat stażu ubezpieczeniowego oraz mieć ukończone co najmniej 65 lat. Kobieta będzie mogła skorzystać z takiej możliwości, mając staż wynoszący co najmniej 35 lat i ukończone co najmniej 62 lata. Pierwsze osoby spełniające wymagania stażowe i wiekowe skorzystają z takiej możliwości nieco później, niż to wynika z wejścia w życie przepisów podnoszących wiek emerytalny. W praktyce częściowa będzie dostępna dla kobiet od 2021 roku oraz dla mężczyzn od 2014 roku.

Emerytury częściowe różnią się od wcześniejszych nie tylko tym, że będą przyznawane osobom mającym wyjątkowo długi staż, ale także tym, że kwota trafiająca na konto rolników będzie wynosić 50 proc. emerytury rolniczej. Jednak jej wysokość nie podlega podwyższeniu do wysokosci emerytury podstawowej. Po osiągnięciu przez osobę uprawnioną do częściowego świadczenia powszechnego wieku zakończenia aktywności dla danego rocznika zostanie ono z urzędu przekształcone na emeryturę. Wypłata ta jednak nie będzie mieć wpływu na przyszłe świadczenie, bowiem jest ono oparte na zasadzie zdefiniowanego świadczenia wspartego 90-proc. dotacją budżetową.

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 4 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 637).

Czy można dodać do stażu ubezpieczenie w ZUS

@RY1@i02/2012/237/i02.2012.237.18300150e.817.jpg@RY2@

Ustawa o emeryturach kapitałowych wobec osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. wprowadziła ograniczenie polegające na braku możliwości doliczenia do stażu uprawniającego do emerytury rolniczej okresów podlegania ubezpieczeniu w ZUS. Z tego powodu w praktyce więc osoba ubiegająca się o świadczenie rolnicze musi udowodnić, że przez cały okres wymagany przez ustawodawcę opłacała składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne. Minimalny okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników uprawniający do otrzymania świadczenia wynosi 25 lat. Okres ten nie ulegnie zmianie także po 1 stycznia 2013 r. Natomiast systematycznie będzie podnoszony wiek uprawniający do zakończenia aktywności zawodowej. W przypadku mężczyzn urodzonych od 1954 roku będzie to już 67 lat. W efekcie tego osoba mająca duży staż ubezpieczeniowy w ZUS ma małe szanse na skorzystanie z możliwości wcześniejszej emerytury rolniczej, jeśli nie może udowodnić 30 lat opłacania składek w KRUS.

Podstawa prawna

Art. 33 pkt 2 lit. b ustawy z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz.U. nr 228, poz. 1507 z późn. zm.).

Art. 3 ust. 4 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 637).

Czy wiek żony wpłynie na wysokość świadczenia

@RY1@i02/2012/237/i02.2012.237.18300150e.818.jpg@RY2@

Od 1 stycznia 2013 r. będzie już obowiązywał przepis art. 28 ust. 6 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 z późn. zm.). Zgodnie z nim wypłata świadczenia ulega zawieszeniu w połowie, jeżeli emeryt prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem, który nie ma ustalonego prawa do emerytury lub nie spełnia warunków do jej uzyskania. Dodatkowo zostają wprowadzone zapisy, które wykluczają możliwość wstrzymania wypłaty emerytury rolników mających młodszych współmałżonków nadal aktywnych zawodowo. Konsekwencją tej zmiany jest to, że od dnia wejścia w życie nowelizacji zostanie zniesiony przymus ekonomiczny zbycia gospodarstwa przez rolnika, którego współmałżonek podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 7 lit. c ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 637).

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl