Przedsiębiorca nie ucieknie przed zaległościami

Sąd ubezpieczeń społecznych może stwierdzić przedawnienie składek ubezpieczeniowych, jeśli nastąpiło ono przed rozpoczęciem procedury w sprawie zaległości.

W 1999 roku zainteresowana założyła firmę zajmującą się handlem obwoźnym. Od kwietnia 2001 r. do stycznia 2008 r. nie płaciła żadnych składek ubezpieczeniowych. ZUS ujawnił ten przypadek dopiero w październiku 2010 r. Domagał się zapłacenia ponad 52 tys. zł. Właścicielka firmy odwołała się od tej decyzji, ale sąd I instancji uznał, że zainteresowana nie ma podstaw do podważania decyzji organu rentowego.

Sprawa trafiła do II instancji. Ta orzekła, że właścicielka firmy nie jest zobowiązana do zapłaty składek za okres do 1 stycznia 2007 r. Sąd wskazał, że od tego momentu możliwe jest już umorzenie na podstawie ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 232, poz. 1378). Organ rentowy zaskarżył ten wyrok skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy po zbadaniu sprawy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim właścicielka została zwolniona z płacenia składek za okres od kwietnia 2001 r. do stycznia 2007 r.

Zdaniem sędziów SN, oceniając sprawę sąd apelacyjny błędnie dokonał wykładni przepisów określających zasady przedawnienia należności. Zgodnie z art. 34 ust. 5 f ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm), wydanie przez organ rentowy decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek lub obowiązek ich opłacenia rozpoczyna zawieszenie biegu terminu przedawnienia wpłat nią objętych. Stan ten kończy się z dniem uprawomocnienia decyzji. Sąd ubezpieczeń społecznych może więc stwierdzić przedawnienie składek tylko wtedy, gdy nastąpiło ono przed wydaniem decyzji wszczynającej postępowanie o ustalenie podstawy wymiaru wpłat do ZUS lub obowiązku ich uiszczenia.

W podobnej sprawie już wcześniej zapadł wyrok SN (z 29 stycznia 2007 r., sygn. akt II UK 116/06, OSNP 2008 r. nr 3-4, poz. 47). Wskazano w nim, że okres przedawnienia jest liczony od dnia wymagalności należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne do dnia wydania decyzji zobowiązującej do ich zapłaty. Nie są natomiast liczone okresy przypadające po wydaniu decyzji. W efekcie tego w tej konkretnej sprawie bieg terminu przedawnienia składek został zawieszony po raz pierwszy w okresie od 22 stycznia 2009 r. do 29 kwietnia 2010 r., a po raz drugi od daty wydania zaskarżonej decyzji aż do wyrokowania przez sąd II instancji.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok SN z 29 maja 2013 r., sygn. akt I UK 613/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia