Sprawy przeciwko ZUS tylko w sądach pracy

Ubezpieczeni domagający się uznania decyzji ZUS za nieważną nie będą mogli się skarżyć w postępowaniu administracyjnym. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w składzie siedmiu sędziów. Zgodnie z tą uchwałą w przypadku odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji ZUS zainteresowanemu nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. To odpowiedź na wniosek prokuratora generalnego do NSA.

- Uchwała przesądza o tym, że wszystkie sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych będą już rozpatrywane wyłącznie przez sądy powszechne - wyjaśnia prokurator Anita Woźniak-Rzążewska z Prokuratury Generalnej.

Wątpliwości dotyczyły zasad interpretacji art. 83a ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem decyzje ostateczne ZUS, od których nie zostało wniesione odwołanie do sądu powszechnego, mogą być z urzędu przez zakład uchylone, zmienione lub unieważnione na zasadach określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.

Okazało się, że ten przepis budzi jednak wątpliwości. Sprawy bowiem były rozpatrywane zarówno przez sądy ubezpieczeń społecznych i pracy, jak i administracyjne. Te ostatnie nieraz odmawiały wszczęcia postępowania. Zdaniem prokuratora generalnego rozstrzygnięcie nieważności decyzji, bez względu na to, czy dotyczy to istoty sprawy, czy też kwestii formalnej, powinno zapaść przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, bowiem właśnie do niego przysługuje odwołanie. W tym przypadku procedura administracyjna jest niedopuszczalna.

We wniosku do NSA prokurator generalny zwrócił także uwagę, że podobnie sprawę ocenił Sąd Najwyższy. 23 marca 2011 r. podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I UZP 3/10), w której stwierdzono, że od decyzji ZUS wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Nadano jej moc zasady prawnej.

- Teraz po podjęciu uchwały przez NSA nie ma żadnej wątpliwości, że wszystkie sprawy z tego zakresu, bez względu na to czy dotyczą spraw formalnych, czy merytorycznych, trafią do sądów powszechnych - wyjaśnia prokurator Anita Woźniak-Rzążewska.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I OPS 1/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia