Kto pomoże składającej zażalenie spółce, gdy wojewoda nie chce zawiesić decyzji

Spółka, która domaga się wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, gdyż walczy o zwrot nakładów poniesionych na nieruchomość, powinna wytknąć organowi zwłokę, gdy wstrzymanie miało nastąpić z urzędu.

Postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, na które przez spółkę zostało złożone zażalenie, dotyczyło sprawy wstrzymania wykonania decyzji wojewody o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Spółka walczyła o odzyskanie wydatków związanych z nakładami faktycznymi poniesionymi na zwracaną nieruchomość. WSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Wskazał na art. 61 par. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z nim po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeń´stwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmawiając, sąd wyjaśnił, że to na stronie spoczywa obowiązek przekonującego przedstawienia okoliczności świadczących o tym, że przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie, faktycznie zaistnieją. W rozpoznawanym zaś wniosku, zdaniem WSA, skarżąca w żaden sposób nie sprecyzowała, na czym miałyby polegać podnoszone przez nią konsekwencje w sferze stosunków własnościowych.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Wytłumaczył, że zgodnie z art. 61 par. 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże stosownie do art. 9 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej: u.g.n.) w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy (dotyczy on wykonywania, ograniczania lub pozbawiania praw do nieruchomości), w przypadku wniesienia skargi do sądu organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie. Organ zobowiązany był zatem do wstrzymania wykonania decyzji. Zgodnie z art. 63 i 64 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 31, poz. 206 ze zm.), w sytuacji gdy organ nie wykona czynności nakazanej prawem, strona może, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wnieść skargę do sądu administracyjnego. W orzecznictwie pojawia się pogląd, że w przypadku gdy wykonanie decyzji powinno było zostać wstrzymane na podstawie przepisu szczególnego, jakim jest art. 9 u.g.n., to możliwe jest dokonanie tego przez sąd administracyjny niezależnie od istnienia bądź wykazania przez stronę zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 par. 3 p.p.s.a. Jednakże zdaniem NSA w tej sprawie wstrzymania wykonania decyzji należało dokonać z urzędu postanowieniem wojewody, a nie sądu.

z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 247/14

Oprac. Ewa Maria Radlińska