W decyzji trzeba wskazać sposób ustalenia opłaty za pieczę

Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę złożoną przez ojca trojga dzieci, które trafiły do pieczy zastępczej. Otrzymał on decyzję, w której został zobligowany do ponoszenia kosztów ich pobytu.

Co do zasady kwota opłaty jest równa wysokości świadczeń, jakie opiekunowie zastępczy uzyskują na małoletnich. Rada powiatu może jednak w uchwale określić szczególne zasady, które spowodują zwolnienie z opłaty lub jej obniżenie.

Taką ulgą został też objęty ojciec dzieci przebywających w pieczy, ale postanowił odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego, a następnie WSA, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i dochodową. Argumentował, że nie pozwala mu ona na wnoszenie bieżących oraz zaległych opłat.

Konieczna odrębna decyzja z obniżką

Sąd zdecydował się uchylić decyzje starosty (oraz SKO), wskazując na wiele nieprawidłowych działań, które powinny być uwzględnione przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. WSA zwrócił uwagę, że w jej aktach brakuje informacji o matce dzieci i jej sytuacji, podczas gdy postępowanie służące ustaleniu odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma charakter solidarny. To oznacza, że powinno być prowadzone w stosunku do obojga rodziców.

Zdaniem sądu starosta nie miał prawa do tego, aby w jednej decyzji ustalić wysokość opłaty oraz jednocześnie obniżyć ją zgodnie z warunkami wynikającymi z uchwały radnych. Te kwestie są bowiem regulowane przez odrębne przepisy ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), a mianowicie art. 193 ust. 1 oraz art. 194 ust. 3. Ustalenie opłaty oraz odstąpienie od niej zostały więc przez ustawodawcę wyraźnie rozgraniczone i powinny być rozstrzygnięte w odrębnych decyzjach.

Przepisy nie przewidują płacenia wstecz

Kolejnym uchybieniem starosty był brak informacji o sposobie wyliczenia wysokości opłat za pobyt dzieci w pieczy. Wskazana została ich kwota, a w uzasadnieniu do decyzji podano jedynie podstawę prawną do jej wnoszenia. Brakowało natomiast informacji pozwalającej precyzyjnie wyliczyć opłatę, co uniemożliwiło sądowi zweryfikowanie, czy została ona ustalona prawidłowo.

Ponadto WSA za wadliwy uznał okres, za jaki skarżący rodzic został zobowiązany do płacenia za dzieci. Opłaty zostały ustalone, począwszy od 1 lipca 2013 r., a decyzje wydane w sierpniu zostały mu doręczone we wrześniu ubiegłego roku.

W opinii sędziów z analizy przepisów dotyczących opłat nie wynika, aby ustawodawca upoważnił samorząd do określenia daty wcześniejszej jej ponoszenia niż dzień wydania decyzji o jej ustaleniu. Starosta nie miał więc prawa do tego, aby zobowiązać rodzica do płacenia na dzieci z datą wsteczną.

1 tys. zł wynosi minimalna kwota świadczenia na częściowe pokrycie kosztów pobytu dziecka w rodzinie zastępczej zawodowej

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1464/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia