Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o nieruchomości mieszane

Mowa o wyroku NSA z 2 czerwca 2023 r. (sygn. akt III OSK 2878/22), którego pełne uzasadnienie opublikowano niedawno w bazie orzeczeń sądów administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd – w pełni słusznie – uznał w nim, że gminy (odpowiednio związki międzygminne realizujące wybrane zadania z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi) nie są zobowiązane w całości obejmować tzw. nieruchomości mieszanych zorganizowanym przez siebie systemem odbioru odpadów komunalnych w zamian za uiszczaną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Chodzi tutaj o nieruchomości, które w części stanowią nieruchomość zamieszkaną, a w części „nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne”. Przykładem tego typu nieruchomości są budynki wielolokalowe, w których na parterze lokalizowane są placówki handlowe lub usługowe, wyższe piętra są zaś zajmowane przez lokale mieszkalne.

Istota sporu

Kanwą sporu rozstrzygniętego ostatecznie przez NSA stała się uchwała Rady Miejskiej w Lubinie z lutego 2021 r. Rada postanowiła wówczas nie odbierać dłużej odpadów komunalnych od właścicieli wszystkich nieruchomości niezamieszkanych. Odbiór odpadów został ograniczony wyłącznie do części niezamieszkanej nieruchomości mieszanych. Tę uchwałę jedna ze spółdzielni mieszkaniowych zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 26 lipca 2022 r. (sygn. II SA/Wr 201/21) stwierdził nieważność uchwały w całości. Sąd I instancji uznał bowiem, że gmina zobowiązana jest do zorganizowania odbioru odpadów komunalnych z każdej nieruchomości, która choć w części ma charakter nieruchomości zamieszkanej. Tym samym jedynie w przypadku nieruchomości w całości niezamieszkanych rada gminy (rada miasta) może decydować, czy chce je objąć gminnym systemem odbiorowym, czy też nie. W konsekwencji WSA uznał, że kontrolowana uchwała została podjęta z przekroczeniem delegacji ustawowej wynikającej z ustawy czystościowej.