Dla osoby fizycznej siedzibą jest miejsce jej zamieszkania

Zgodnie z art. 33 ust. 8 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.) zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy oraz wypis lub wypisy z zaświadczenia wydaje właściwy dla siedziby przedsiębiorcy starosta na okres do 5 lat. Przez użyte w tym przepisie pojęcie siedziby przedsiębiorcy w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną należy rozumieć miejsce jego zamieszkania.

Prezydent miasta W. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a starostą N. w sprawie o wydanie przedsiębiorcy zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne. Przedsiębiorca wystąpił do starosty N. o wydanie zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne. Ten przekazał wniosek, według właściwości miejscowej, prezydentowi W. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia o zmianie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej wynikało, że zainteresowany przedsiębiorca zamieszkuje na terenie powiatu N., natomiast zakład główny prowadzonej przez niego działalności mieści się w mieście W. Wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego prezydent miasta W. stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy powinien być starosta N., ponieważ w myśl art. 33 ust. 8 ustawy o transporcie drogowym, organem właściwym do wydania zaświadczenia jest starosta właściwy dla siedziby przedsiębiorcy, co w wypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną oznacza jego miejsce zamieszkania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istota sporu o właściwość pomiędzy prezydentem W. a starostą N. w sprawie wydania zaświadczenia sprowadza się do problemu określenia siedziby przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną. Zgodnie z art. 33 ust. 8 ustawy o transporcie drogowym zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy oraz wypis lub wypisy z zaświadczenia wydaje właściwy dla siedziby przedsiębiorcy starosta na okres do pięciu lat. Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera definicji pojęcia siedziba przedsiębiorcy, dlatego konieczne jest odwołanie się w tym zakresie do unormowań kodeksu cywilnego i ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (u.s.g.). W świetle art. 4 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje osobowość prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 ustawy). NSA zauważył, że w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą prawną siedziba jest określana zgodnie z art. 41 k.c. według umiejscowienia jej organów zarządzających, jeżeli inaczej nie stanowi ustawa lub oparty na niej statut. Natomiast w wypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi nie określa się siedziby, lecz miejsce zamieszkania, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 25 k.c. Należy zauważyć, że w art. 29 ust. 3 pkt 3 u.s.g. ustawodawca rozróżnia wyraźnie miejsce zamieszkania przedsiębiorcy od miejsca wykonywania działalności gospodarczej, nie używając w tym zakresie pojęcia siedziba przedsiębiorcy. W związku z tym, w odniesieniu do osoby fizycznej nie należy utożsamiać miejsca wykonywania działalności gospodarczej z siedzibą przedsiębiorcy.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA