Uzyskanie warunków przyłączenia farmy wiatrowej do sieci energetycznej jest niezbędnym warunkiem sprzedaży energii

Kompleksowe przygotowanie inwestycji w budowę farmy wiatrowej jest przedsięwzięciem trudnym i czasochłonnym. Inwestor musi przebrnąć przez całą serię postępowań administracyjnych, aby móc wbić pierwszy szpadel w ziemię i rozpocząć budowę.

Procedura administracyjna poprzedzająca budowę farmy wiatrowej zasadniczo nie różni się od procedury poprzedzającej budowę pojedynczej turbiny - siłowni wiatrowej. Dla inwestorów chcących wytwarzać większą ilość energii elektrycznej przygotowanie inwestycji od razu dla całego zespołu siłowni wiatrowych jest bardziej korzystne. Za takim rozwiązaniem przemawia konieczność tylko jednorazowego przejścia procedur administracyjnych oraz postępowań im towarzyszących.

Po wstępnym wyborze lokalizacji farmy wiatrowej należy zadbać, aby dany teren miał odpowiednio określony sposób zagospodarowania. Określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje co do zasady w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku takiego planu, co jest raczej regułą niż wyjątkiem, inwestor musi się zwrócić do gminy z wnioskiem o wszczęcie procedury uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy podkreślić, że w wielu przypadkach, choć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został już uchwalony, istnieje konieczność jego zmiany, aby dany teren przeznaczyć na budowę farmy wiatrowej.

Alternatywą dla żmudnej i czasochłonnej procedury uchwalania lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Uzyskanie takiej decyzji znacząco skraca czas przygotowania inwestycji z uwagi na szybką ścieżkę administracyjną, stworzoną właśnie dla inwestycji będących celami publicznymi, w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2007 r. nr 173, poz. 121). Zgodnie z powszechną opinią farmę wiatrową należy traktować jako inwestycję celu publicznego. Wskazuje na to wykładnia przepisów, a także analiza orzecznictwa sądownictwa administracyjnego w tym zakresie.

Wiele konkretnych przypadków dowodzi, że uznanie farmy wiatrowej za cel publiczny wynika z przychylnego nastawienia gminy, w której ta inwestycja będzie zlokalizowana. Uzasadnieniem jest tu rozszerzająca interpretacja odpowiednich przepisów. W przypadku gdy gmina lub lokalna społeczność nie jest takiej inwestycji przychylna, obecna konstrukcja przepisów oraz ich rygorystyczna interpretacja przez samorządowe kolegia odwoławcze oraz sądownictwo administracyjne wyłączają możliwość uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla farmy wiatrowej.

Ważnym, choć trudnym do przebrnięcia, etapem przygotowania inwestycji będzie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zwanej decyzją środowiskową. Zgodnie z art. 71 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227), uzyskanie decyzji środowiskowej jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalne znacząco oddziaływać na środowisko.

Obecnie brakuje odpowiedniego rozporządzenia do tej ustawy, na podstawie którego można byłoby stwierdzić, czy przed budową farmy wiatrowej jest konieczne uzyskanie takiej decyzji. Mimo to Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przewiduje, że analogicznie do wcześniejszych uregulowań prawnych farmy wiatrowe o mocy nominalnej nie mniejszej niż 100 MW, a także nawet pojedyncze instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m, będą objęte wymogiem jej uzyskania. Przed wydaniem decyzji środowiskowej dotyczącej dużych farm zaistnieje konieczność sporządzenia kosztownego raportu oddziaływania danej farmy na środowisko. W przypadku farm mniejszych (o mocy poniżej 100 MW) konieczność sporządzenia raportu będzie zależna od postanowienia organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej.

W niektórych przypadkach inwestor będzie musiał dokonać uzgodnień w zakresie oznakowania poszczególnych siłowni wiatrowych z właściwymi organami lotnictwa cywilnego i wojskowego. Dodatkowych uzgodnień będą wymagały farmy wiatrowe zlokalizowane w pobliżu lotnisk. Inwestor powinien również pamiętać o uzyskaniu warunków przyłączenia planowanej farmy wiatrowej do sieci energetycznej, co jest niezbędnym warunkiem prowadzenia późniejszej sprzedaży energii. Ważne jest również uzyskanie koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej, co również jest niezbędne dla prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie.

W przypadku lokalizacji farmy wiatrowej poza granicami administracyjnymi miast na gruntach rolnych konieczne jest też przejście procedury związanej z wyłączeniem danego gruntu z produkcji rolnej. Od 1 stycznia 2009 r. obowiązują ułatwienia wprowadzone przez ustawodawcę, a dotyczące wyłączania z produkcji gruntów niskiej jakości. Mimo to inwestor jest zobowiązany do uiszczenia odpowiednich jednorazowych oraz cyklicznych opłat z tego tytułu. Dopiero po pozytywnym przejściu powyższych procedur i uzyskaniu stosowanych decyzji inwestor będzie mógł wnioskować o wydanie pozwolenia na budowę.