Brak winiety na szybie nie jest podstawą do ukarania kierowcy

Wymóg umieszczenia winiety w określony sposób wewnątrz pojazdu może ułatwiać przeprowadzanie kontroli drogowej. Aby jednak samo nieumieszczenie w określony sposób winiety było powodem wymierzenia kary pieniężnej, musiałoby być oddzielnie wskazane jako przyczyna wymierzania kary pieniężnej przez ustawodawcę.

Główny inspektor transportu drogowego (GITD) utrzymał w mocy decyzję wojewódzkiego inspektora transportu drogowego o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 3 tys. zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z par. 3 rozporządzenia ministra transportu z 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. nr 151, poz. 1089) uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez podmiot wykonujący na terenie RP przewóz drogowy karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty, zaś dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie. GITD jako uchybienie w sprawie wskazał nieprzyklejenie winiety na przedniej szybie (znajdowała się w dokumentach kierowcy). Tym samym podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym winieta roczna nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Spółka wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd uznał, że brak było podstaw do przyjęcia odpowiedzialności administracyjnej skarżącej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdyż strona należną opłatę uiściła. Od powyższego wyroku GITD złożył skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. NSA podzielił pogląd WSA, że w zakresie dotyczącym kwestii dokumentowania wniesienia opłaty właściwy minister umocowany został do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie konkretnego rodzaju opłaty. Upoważnienie ustawowe nie obejmowało natomiast możliwości zmian zasad dowodzenia określonych w przepisach regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności w k.p.a. NSA podkreślił, że ustawa o transporcie drogowym (jej załącznik) nie przewidują nakładania sankcji za sam brak umieszczenia winiety w sposób określony w rozporządzeniu. Takiej sytuacji nie dotyczy w szczególności regulacja zamieszczona pod Lp. 4.1. załącznika do wskazanej ustawy. Wymierzenie kary pieniężnej musi zawsze znajdować oparcie w przepisie rangi ustawowej. Wymóg umieszczenia winiety w określony sposób wewnątrz pojazdu może niewątpliwie pełnić pewną rolę w ułatwianiu przeprowadzania kontroli drogowej (zwłaszcza w typowaniu pojazdów do tej kontroli). Aby jednak samo nieumieszczenie w określony sposób winiety wewnątrz pojazdu było powodem wymierzenia kary pieniężnej, musiałoby być oddzielnie wskazane jako przyczyna wymierzania kary pieniężnej przez ustawodawcę. NSA uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym kara pieniężna została nałożona na stronę bezpodstawnie, skoro - przedłożonymi dowodami - wykazała ona w istocie uiszczenie opłaty.

Wyrok NSA z 29 września 2010 r., sygn. akt II GSK 835/09.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA