Trzeba ocenić skutki oddziaływania eksploatacji złoża

Rada gminy, odstępując od obowiązku sporządzenia planu miejscowego dla terenu górniczego, nie może poprzestać na ocenie raportu oddziaływania na środowisko, który jest dokumentem sporządzonym na zlecenie przedsiębiorcy, a więc podmiotu bezpośrednio zainteresowanego w sprawie. Powinna dokonać oceny skutków oddziaływania prowadzonej i planowanej eksploatacji złoża w oparciu o analizę prognozy oddziaływania na środowisko, opracowanej przez organ planistyczny.

Przedsiębiorstwo zajmujące się wydobywaniem kopalin wystąpiło do rady gminy o odstąpienie od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego. Do wniosku załączono raport o oddziaływaniu na środowisko eksploatacji górniczej złoża, zgodnie z którym w związku z planowaną eksploatacją złoża nie nastąpi ograniczenie w użytkowaniu nieruchomości osób trzecich, a funkcjonujący zakład górniczy nie będzie wpływał negatywnie na środowisko. Działając na podstawie art. 53 ust. 6 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, rada gminy uznała wniosek za uzasadniony. Powyższą uchwałę do sądu administracyjnego zaskarżyli właściciele nieruchomości sąsiadujących z planowanym zakładem górniczym.

WSA uwzględnił skargę i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Zdaniem sądu z art. 53 powołanej ustawy wynika, że dla terenu górniczego zasadą jest obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś wyjątkowo w sytuacjach określonych w ust. 6 art. 53 ustawy rada gminy może odstąpić od tego obowiązku. Odstąpienie wymaga wykazania, że w związku z prowadzeniem eksploatacji złoża na terenie górniczym przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko tego przedsięwzięcia będą nieznaczne. Oceniając zaskarżoną uchwałę, sąd I instancji doszedł do przekonania, że organ dokonał ustaleń wyłączenie na podstawie przedłożonego przez przedsiębiorcę raportu oddziaływania na środowisko. Tymczasem tryb sporządzenia planu, o jakim mowa w art. 53 ust. 1 ustawy, określa ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z zawartym w tym przepisie uregulowaniem plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego sporządza się w trybie określonym odrębnymi przepisami, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Brak odmiennych unormowań w ustawie - Prawo geologiczne i górnicze w zakresie sporządzania planu dla terenów górniczych oznacza, że tymi odrębnymi przepisami są przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto jak wskazał sąd, tryb sporządzenia i zakres przedmiotowy prognozy oddziaływania na środowisko regulują przepisy art. 51 i 52 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wobec powyższego sąd I instancji stwierdził, że rada gminy, zajmując stanowisko w kwestii odstąpienia od obowiązku sporządzenia planu, nie może poprzestać na ocenie raportu oddziaływania na środowisko, który jest dokumentem sporządzonym na zlecenie przedsiębiorcy. Skargę kasacyjną wniosła rada gminy.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną podstaw. Motywując swoje rozstrzygnięcie, NSA stwierdził, że odstąpienie od obowiązku sporządzenia planu miejscowego dla terenu górniczego ma charakter wyjątku od generalnej zasady, nie może zatem być interpretowane w sposób rozszerzający i musi wynikać z jednoznacznych ustaleń potwierdzających w sposób niewątpliwy nieznaczny wpływ inwestycji na środowisko. Ani przepisy prawa geologicznego i górniczego, ani przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określają wprost sposobu dokonywania ustaleń w tym zakresie. W takiej sytuacji ocena stopnia szkodliwości wpływu na środowisko powinna być zgodna z zasadami i trybem uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W procedurze planistycznej podstawą takich ustaleń musi być sporządzona przez organ planistyczny prognoza oddziaływania na środowisko ustaleń projektu planu. Jeśli taka prognoza potwierdzi, że szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne - rada gminy może odstąpić od sporządzenia planu.

Szczepan Borowski

asystent sędziego