Rodzice przedsiębiorcy byli upoważnieni do odbioru przesyłki

Pojęcie osoby "upoważnionej do odbioru pism" jest pojęciem szerszym niż pojęcie "pełnomocnika" czy "reprezentacji". Przez osobę upoważnioną, o której mowa w art. 45 kodeksu postępowania administracyjnego, należy rozumieć każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję, została regulaminowo lub tylko zwyczajowo uprawniona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą do odbierania korespondencji przychodzącej do siedziby firmy przez tę osobę prowadzonej.

Organ zawiesił z urzędu, wszczęte na wniosek przedsiębiorcy postępowanie w sprawie udzielenia koncesji na wydobycie kruszywa naturalnego. Uznał, że rozpatrzenie wniosku zależy od uprzedniego uwzględnienia zapisu dotyczącego kopalni kruszywa mineralnego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nad którym toczą się prace. Postanowienie to zostało wysłane na adres siedziby przedsiębiorcy i doręczone matce wnioskodawcy 19 listopada 2008 r. W odpowiedzi na wniesione przez przedsiębiorcę 27 listopada 2008 r. zażalenie organ odwoławczy stwierdził, że ostało ONO wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu.

W skardze do WSA przedsiębiorca wyjaśniał, że adresem prowadzonej przez niego firmy jest adres zamieszkania rodziców, natomiast on zamieszkuje pod innym adresem w tej samej miejscowości. Korespondencję adresowaną na firmę z reguły odbierają rodzice, a potem mu ją przekazują. Jednak o odbiorze tej przesyłki nie został poinformowany.

WSA uchylając zaskarżone postanowienie wskazał, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego inaczej regulują kwestie doręczeń pism osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym. Sąd uznał, że stroną postępowania nie jest skarżący jako osoba fizyczna, lecz jako przedsiębiorca, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo geologiczne wydobywanie kopalin ze złóż jest działalnością gospodarczą wymagającą koncesji. Skarżący w swoim wniosku wskazał nazwę i siedzibę przedsiębiorstwa i doręczenia były dokonywane na taki adres. WSA uznał, iż stroną postępowania jest jednostka organizacyjna, a doręczenia niezależnie od tego, że firma jest jednoosobowa, powinny być dokonywane w trybie przewidzianym dla takich podmiotów.

Wnoszący skargę kasacyjną organ podnosił m.in., że w przypadku przedsiębiorcy pisma doręcza się w trybie opisanym w art. 45 k.p.a., jednak listonosz, doręczając jednostce organizacyjnej pismo, nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera uprawniona osoba. NSA uchylił zaskarżony wyrok.

NSA wyjaśnił, że przedsiębiorca poprzez wskazanie we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne adresu miejsca prowadzenia działalności gospodarczej zadeklarował, że kierowane do niego przez organ pisma w postępowaniu administracyjnym należy mu doręczać na ten właśnie adres. Chociaż podany organowi przez skarżącego adres do doręczeń nie jest miejscem zamieszkania przedsiębiorcy, to lokal ten jest niewątpliwie zorganizowanym przez niego w mieszkaniu rodziców miejscem pracy, a jednocześnie jest siedzibą prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, którego adres wskazany został organowi administracyjnemu dla potrzeb dokonywania doręczeń pism.

Według sądu kasacyjnego - przyjęcie założenia, że w siedzibie firmy należącej do osoby fizycznej - jej miejscu pracy - doręczenia, zgodnie z art. 42 k.p.a., mogą być dokonywane wyłącznie do rąk adresata - oznaczałoby w wielu przypadkach brak możliwości doręczenia pisma w ogóle. Stąd też w części wyroków sądów administracyjnych przyjmuje się, że w takich wypadkach doręczanie pism dokonuje się na zasadzie art. 45 k.p.a., czyli do rąk osoby upoważnionej.

NSA uznał, że doręczenie przesyłki do siedziby prowadzonego przez osobę fizyczną przedsiębiorstwa, które jest jednocześnie jej zorganizowanym miejscem pracy, powinno nastąpić, jeżeli nie do rąk adresata - właściciela tego przedsiębiorstwa, to do rąk osoby przez niego upoważnionej. Sąd dodał, że niezależnie od tego, czy doręczenie następuje na podstawie art. 42 par. 1 k.p.a. dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres siedziby prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, czy na podstawie art. 45 k.p.a. jednostce organizacyjnej, osoba odbierająca przesyłkę musi być upoważniona do takiego działania.

NSA stwierdził, że przedsiębiorca, organizując swoją działalność zadecydował, że będzie ją prowadził w mieszkaniu rodziców i to również on przesądził, iż przychodzące do niego pisma będą odbierane przez rodziców.

asystent sędziego NSA

Kwestie związane ze sposobem doręczania pism w postępowaniu administracyjnym mają bezpośredni wpływ na bieg terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia. Kodeks postępowania administracyjnego różnicuje sposób doręczania pism kierowanych do osób fizycznych i jednostek organizacyjnych. W przypadku jednostek organizacyjnych - zgodnie z art. 45 k.p.a. - pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Traktowanie osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą jako jednostki organizacyjnej określonej w art. 45 k.p.a. wydaje się być dyskusyjne, także w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd wyjaśnił, że bez względu na to, czy doręczenie następuje w trybie art. 42 par. 1 k.p.a. osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres siedziby przedsiębiorstwa, czy też na podstawie art. 45 k.p.a. jednostce organizacyjnej, osoba odbierając przesyłkę powinna być w obu przypadkach upoważniona do takiego działania.