Gdy produkt nie spełnia wymogów, trzeba obniżyć cenę

Producent wyrobów cukierniczych ma obowiązek obniżyć ich cenę nawet w sytuacji, gdy tylko jeden ze składników tych wyrobów nie odpowiadał wymaganym normom. Okoliczność zakupu półproduktu od profesjonalnego dostawcy nie zwalnia producenta wyrobów cukierniczych od skontrolowania chociażby niektórych partii tego półproduktu.

Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Produktów Rolno-Spożywczych przeprowadził w Spółce kontrolę w zakresie jakości wyrobów cukierniczych. Wykazały one, że zawartość tłuszczów obcych w polewie czekoladowej stosowanej przez Spółkę do produkcji cukierków wyniosła 7,62 proc. i uznano, że wynik ten nie spełnia wymagań rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 4 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej wyrobów kakaowych i czekoladowych (Dz.U. nr 214, poz. 1813 ze zm.), zgodnie z którym wartość dopuszczalna dla tłuszczów obcych wynosi 5 proc. Na tej podstawie organ wydał decyzję, w której stwierdził zafałszowanie tłuszczem obcym pokrywy czekoladowej w kilku partiach produktów. Decyzję tę utrzymał w mocy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez Spółkę została oddalona. Zdaniem sądu I instancji użycie określenia czekolada na opakowaniu produktu wymaga od producenta zapewnienia, aby zawartość tłuszczów w czekoladzie nie przekraczała 5 proc. W konsekwencji wyższa obecność tłuszczów obcych oznacza, że dany wyrób czekoladowy nie jest czekoladą i jest działaniem mającym na celu wprowadzenie w błąd konsumentów. Od powyższego wyroku Spółka odwołała się do NSA.

NSA oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżąca spółka nie negowała ustaleń faktycznych w sprawie. W takiej sytuacji należało uznać, że stwierdzenie wady produktów cukierniczych zawierających czekoladę o zawartości tłuszczów obcych przekraczających określone normy dawało organowi kontrolnemu podstawę do zastosowania przepisu art. 11 ust. 4 o cenach. Zgodnie z tym przepisem, organ nadzoru, stwierdzając w wyniku kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji. Niewątpliwie towary wyprodukowane przez Spółkę nie posiadały wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o cenach, a zatem producent wyrobów cukierniczych miał obowiązek obniżyć cenę, nawet gdy tylko czekolada stanowiąca jeden ze składników tych wyrobów nie odpowiadała wymaganym normom zawartości tłuszczów obcych. W ocenie NSA kontrolowanie całości nabywanej czekolady jest niemożliwe z przyczyn, na które wskazała skarżąca spółka. Jednak skontrolowanie wybiórczo niektórych partii, aby upewnić się co do jakości kupowanej czekolady wchodziłoby w zakres staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju. NSA wskazał, że spółka nie powoływała się w skardze kasacyjnej na to, że w ramach staranności, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o cenach, podejmowała jakiekolwiek działanie poza tym, że polegała na zaufaniu do producenta czekolady jako profesjonalisty posługującego się certyfikatami jakości.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA