Wspólnik spółki cywilnej nie jest stroną postępowania

Skoro wpis do ewidencji działalności gospodarczej dotyczy konkretnego, jednego przedsiębiorcy, to w postępowaniu o wykreślenie wpisu stroną postępowania może być tylko ten przedsiębiorca.

Pani W., działając przez pełnomocnika, wniosła o wykreślenie jej z ewidencji działalności gospodarczej z uwagi na zakończenie działalności. Organ przychylił się do jej wniosku. Pani S., będąca w spółce cywilnej z panią W. oraz pan M. (wcześniej pełnomocnik pani W.) złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o wykreśleniu przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej. Prezydent Miasta B. odmówił wznowienia postępowania. Decyzję tę w mocy utrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zdaniem organu wnioskodawcy nie mieli legitymacji do wystąpienia o wznowienie postępowania, a w sprawie nie zaszły przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 par. 1 pkt 1 i 5 kodeksu postępowania administracyjnego. Pani S. i pan M. wnieśli skargę, którą wojewódzki sąd administracyjny oddalił. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu wskazał, że ogólną regułą wynikającą z art. 147 k.p.a. jest, że wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie z przyczyn określonych w art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a tej ustawy następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, że osoba, która jako strona brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, może wystąpić z wnioskiem o wznowienie tego postępowania, jednak z wnioskiem takim może też wystąpić osoba, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. NSA podzielił stanowisko sądu I instancji o braku legitymacji skarżących w postępowaniu o wznowienie postępowania. Zauważył ponadto, że zarówno poprzednio, jak też obecnie obowiązująca ustawa regulująca zasady prowadzenia działalności gospodarczej uzależniły wpis do ewidencji jak też decyzję o wykreśleniu z niej od inicjatywy przedsiębiorcy jako osoby zainteresowanej. Zakończenie działalności gospodarczej regulowane zarówno przepisem art. 7e ust. 1 pkt 1 prawa działalności gospodarczej, jak i art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (mimo odmiennej konstrukcji językowej eksponującej w jednym przypadku obowiązek organu wykreślenia wpisu, a w drugim obowiązek przedsiębiorcy zgłoszenia wniosku o wykreślenie) uzależnione jest od woli danego przedsiębiorcy, który samodzielnie i wyłącznie decyduje o tym, kiedy przestanie prowadzić działalność gospodarczą. Każdy przedsiębiorca, także wspólnik spółki cywilnej jako odrębny przedsiębiorca posiadający wpis do ewidencji działalności gospodarczej, decyduje samodzielnie o czasie, w którym chce zakończyć działalność gospodarczą, a podejmując taką decyzję, składa do właściwego organu wniosek o wykreślenie wpisu działalności, którą zaprzestaje wykonywać. NSA podzielił pogląd sądu I instancji, że ani pani S. (wspólniczka spółki cywilnej) ani pan M. (były pełnomocnik przedsiębiorcy) nie mieli interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o wykreśleniu przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej.

Szczepan Borowski

asystent sędziego