Transport musi być wykonywany pojazdem zgłoszonym do licencji

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego oraz realizacja uprawnień wynikających z licencji przy użyciu pojazdu, który nie został zgłoszony we wniosku o jej udzielenie, stanowi naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym i nie może być inaczej kwalifikowane, jak tylko wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną. W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że kontrolowany pojazd nie był w dniu kontroli zgłoszony do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Zgłoszenie kontrolowanego pojazdu do ww. licencji nastąpiło dopiero 10 dni później. Organ I instancji, powołując przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, wywiódł, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielania licencji. Organ wskazywał, że transport drogowy powinien być wykonywany nie tylko przy użyciu tej samej liczby, ale także tych samych pojazdów, które zostały zgłoszone przez przedsiębiorcę.

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który stwierdził, że w trakcie biegu 14-dniowego terminu na zgłoszenie zmian w licencji, określonego w art. 14 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej przy użyciu niezgłoszonego jeszcze do licencji pojazdu. Zdaniem organu, stanowi to naruszenie w postaci wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów inspekcji transportu drogowego, wskazując, że prezentowana przez organy wykładnia stoi w sprzeczności z ratio legis art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem sądu, ustawodawca, wprowadzając w art. 14 ust. 1 tej ustawy termin na dokonanie czynności zgłoszenia zmian danych określonych w art. 8 ustawy o transporcie drogowym, nie zawarł w tym, ani żadnym innym przepisie rygoru wskazującego, że przed dokonaniem zgłoszenia w określonym ustawą terminie nie można wykonywać transportu drogowego.

W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego podnosił, że z uwagi na treść przepisów ustawy o transporcie drogowym nie ulega wątpliwości, iż wykonywanie transportu drogowego możliwe jest wyłącznie przy użyciu pojazdów zgłoszonych uprzednio do licencji. Wykładnia przeciwna prowadziłaby do wniosku, zgodnie z którym możliwe jest wykonywanie przewozu pojazdem, pomimo iż przedsiębiorca nie przedłożył odpowiednich dokumentów potwierdzających, że pojazd został dopuszczony do ruchu na terenie kraju i spełnia wymagania techniczne określone przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a w konsekwencji, że pojazdem nieodpowiadającym tym warunkom może być podejmowana działalność gospodarcza w zakresie transportu drogowego.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. NSA wyjaśnił, że w świetle art. 14 ustawy o transporcie, na licencjonowanym przewoźniku drogowym spoczywa obowiązek informowania organu udzielającego licencji o wszelkich zmianach danych objętych treścią wniosku o wydanie licencji. Jest on zobowiązany zmiany te zgłosić, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania, a jeżeli obejmują one dane zawarte w licencji, jest zobowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji.

Zdaniem sądu kasacyjnego, należy stwierdzić, że licencja stanowi indywidualny akt, wydawany na wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy w celu uzyskania zgody na prowadzenie działalności gospodarczej. Licencja ta adresowana jest do wskazanego w niej przedsiębiorcy uprawnionego do wykonywania wynikających z niej praw przy użyciu określonego pojazdu, którym jest pojazd wskazany we wniosku o udzielenie licencji, co identyfikuje, jak i indywidualizuje, zarówno przedsiębiorcę wykonującego przewóz, jak i pojazd, na który licencja została udzielona.

Warunkiem koniecznym podjęcia i wykonywania transportu drogowego jest uprzednie udzielenie licencji, obejmującej wskazane wyżej elementy podmiotowe i przedmiotowe, tj. dotyczące zarówno konkretnego przedsiębiorcy, jak i konkretnego środka transportu wykorzystywanego do świadczenia usługi przewozu. Podstawową cechą działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest bowiem prowadzenie jej na podstawie licencji. Wykonywanie uprawnień wynikających z licencji wiąże się z korzystaniem z konkretnego pojazdu samochodowego, wymienionego we wniosku o udzielenie licencji. Licencją objęty jest bowiem pojazd zgłoszony we wniosku o jej udzielenie. W rezultacie, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego i realizacja uprawnień wynikających z licencji przy użyciu pojazdu, który nie został zgłoszony we wniosku o jej udzielenie, stanowi naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym.

NSA podkreślił, że przyjęcie tezy przeciwnej oznaczałoby akceptację dla obejścia obowiązków wynikających z ustawy. Przedsiębiorcy posiadający licencję na konkretnie określony pojazd mogliby faktycznie wykonywać transport drogowy innym pojazdem, niż określony w licencji, co naruszałoby interesy innych przedsiębiorców wykonujących transport zgodnie z uzyskaną licencją.

z z 13 października 2011 r., Sygn. akt II GSK 1035/10.

asystent sędziego NSA

Od 1 stycznia 2012 r. wchodzi w życie szereg zmian w ustawie z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Art. 14 ust 1 i 2 tej ustawy nie zmienia dotychczasowego brzmienia. Oznacza to, że przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Jeżeli zaś zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji. Do dotychczasowej treści art. 14 ustawy o transporcie drogowym dodano jeszcze jeden ustęp, w świetle którego jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z licencji. W ocenie autorów tych zmian, nowy przepis art. 14 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym likwiduje dotychczasową lukę w przepisach, określając, że w przypadku zwiększenia liczby pojazdów przewoźnik może wystąpić o dodatkowe wypisy.