Sobota, jak niedziela wydłuża liczenie terminu

Jeżeli ostatni dzień terminu na zgłoszenie bądź wyrejestrowanie ubezpieczonego przypada w 11 listopada br., płatnik może terminowo dokonać tej czynności aż do poniedziałku, czyli 14 listopada włącznie.

Termin upływający w dniu ustawowo wolnym od pracy zostaje bowiem przesunięty na najbliższy następujący po nim dzień powszedni. W świetle najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego za taki dzień nie powinna być uznawana sobota. Tym samym na dokonanie czynności, której termin upływa 11 listopada br., płatnik ma aż 3 dni więcej.

W zakresie obliczania terminów na wypełnienie obowiązków wobec ZUS płatnicy muszą posługiwać się regulacjami niewynikającymi wprost z przepisów ubezpieczeniowych. Te bowiem odsyłają do innych ustaw. I tak np. w zakresie obowiązku składkowego (rozliczania i opłacania składek ubezpieczeniowych) należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej. Ale już w zakresie zgłaszania i wyrejestrowywania ubezpieczonych - regulacje kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Stanowisko ZUS w tej kwestii zgodne było dotychczas z literalnym brzmieniem przepisu k.p.a. - termin na dokonanie czynności upływający w sobotę nie podlegał żadnemu przesunięciu. Czynność dokonana w następnym po sobocie dniu roboczym traktowana była jako dokonana po terminie. Za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przepisy przewidują dotkliwe sankcje - karę grzywny w wysokości do 5 tys. zł.

15 czerwca br. w uchwale składu 7 sędziów NSA de facto zrównał na gruncie procedury administracyjnej soboty z dniami ustawowo wolnymi od pracy (sygn. akt I OPS 1/11, niepubl). Powołując się na konstytucyjną zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, NSA jednoznacznie wskazał, że prawo nie może zastawiać na obywateli pułapek - a za taką można uznać traktowanie soboty - wbrew oczywistym faktom - na równi z każdym innym dniem powszednim.

W polskim systemie prawnym orzeczenia sądów, nawet w randze uchwały pełnego składu sędziów, nie stanowią źródła prawa. Uchwała NSA stanowi jednak mocną podstawę, aby skutecznie obronić się przed sądem, gdy czynność, której termin upływa w sobotę, zostanie dokonana w następującym po sobocie dniu powszednim, a ZUS nałoży na płatnika sankcje z tego tytułu.

Joanna Stolarska