Wszyscy przekształcą użytkowanie wieczyste

Od 9 października 2011 r. zmieniają się zasady uwłaszczania się na gminnych i państwowych gruntach. Już nie tylko osoby fizyczne użytkujące nieruchomości zabudowane domami mieszkalnymi lub garażami mogą występować z wnioskami o przekształcenie ich prawa do ziemi. Teraz takie prawo przysługuje także przedsiębiorcom - i to zarówno działającym na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jak i spółkom zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie będzie też miało znaczenia, czy działka jest albo ma być zabudowana na cele mieszkalne, ewentualnie stoją na niej biurowce.

Nie będą natomiast mogły żądać przekształcenia swego prawa do gruntu spółki z dominującym udziałem Skarbu Państwa. Wyłączony z tego uprawnienia jest również Polski Związek Działkowców. Nie da się także przekształcić we własność nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne prowadzące do nabycia nieruchomości pod inwestycję celu publicznego, czyli np. pod autostradę lub lotnisko.

Nowe przepisy zniosły także termin, do którego można składać wnioski o przekształcenie - obecnie obowiązująca ustawa jako datę graniczną wymienia 31 grudnia 2012 r. Po zmianie przepisów każdy uprawniony sam zdecyduje, kiedy zechce starać się o uwłaszczenie. Jednak ci, którzy złożyli komplet wymaganych dokumentów choćby jeszcze na początku sierpnia 2011 r. i do 8 października nie staną się właścicielami gminnej ziemi, nie mają powodu do zadowolenia. Gmina wprawdzie przekształci ich prawo we własność, ale nie będzie już zmuszona do udzielania 90-proc. bonifikat. Niestety, do spraw wszczętych, a niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej warunki przekształceń, będą stosowane już nowe regulacje.

Do likwidacji obowiązkowych 90-proc. bonifikat przyczynił się przede wszystkim wyrok Trybunału Konstytucyjnego wymuszający nowelizację ustawy o gospodarce nieruchomościami. TK skrytykował narzucenie samorządowi obowiązku udzielania olbrzymich bonifikat. W efekcie ustawodawca kwestię udzielania zniżek pozostawił w wyłącznej gestii rad gmin i sejmików. Jedynie Skarb Państwa w dalszym ciągu będzie zobligowany redukować o połowę opłaty wnoszone przez uwłaszczających się na jego gruntach.

Dobrą wiadomością dla właścicieli lokali we wspólnotach mieszkaniowych, a więc właściwie dla wszystkich osób fizycznych, prawnych oraz handlowych spółek osobowych mających lokale w dużych budynkach, jest natomiast to, że nie będzie już możliwe blokowanie wniosków o przekształcenie na etapie ich składania.

Pozostała wprawdzie zasada, że w wypadku współużytkowania wieczystego o uwłaszczenie powinni wystąpić wszyscy współużytkownicy. Jednak od tej zasady wprowadzono wyjątek. Od 9 października z żądaniem przekształcenia będą mogli już wystąpić współużytkownicy, których suma udziałów w tym prawie wynosi co najmniej połowę. Natomiast jeżeli któryś z właścicieli lokalu (udziałowiec w uwłaszczanym gruncie) sprzeciwi się wdrożeniu procedury i postępowanie zostanie zawieszone, to pozostali użytkownicy wieczyści będą mogli żądać rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Ten orzeknie, mając na uwadze nie tylko cel zamierzonej czynności, ale i interesy wszystkich współużytkowników terenu, który miałby przejść na ich własność.

Jeśli orzeczenie będzie dla występującej z wnioskiem grupy korzystne, zastąpi ono zgodę pozostałych właścicieli lokali we wspólnocie i nie będzie miało znaczenia, kim są (Janem Iksińskim czy spółką z o.o.). Procedura przekształceniowa potoczy się w takiej sytuacji dalej.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl