Organ może stawiać tylko warunki określone w ustawie

Nie można uzależniać warunków przekształcenia użytkowania wieczystego we własność od okoliczności pozostających poza kręgiem warunków ustawowych. Jest to sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym.

L.O. wystąpił o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w trybie ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, ale otrzymał od prezydenta miasta odmowę. Aktem notarialnym sprzedał więc prawo użytkowania wieczystego na rzecz W.K. Nabywca wystąpił z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Umowa sprzedaży została zawarta w ramach wykonania umowy-zlecenia, na mocy której W. Sp. z o.o. zleciła W.K., aby ten w swoim imieniu, ale na zlecenie spółki, nabył od L.O. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z prawem własności posadowionego na niej budynku. Prezydent miasta uznał, że działanie podjęte przez W.K. i spółkę ma na celu obejście prawa. Spółka mogłaby uzyskać prawo własności nieruchomości w trybie ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, co nie byłoby możliwe bez pośrednictwa W.K. Spółka jako osoba prawna, gdyby stała się użytkownikiem wieczystym, mogłaby wystąpić z wnioskiem o nabycie własności nieruchomości, ale w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem prezydenta miasta spółka nie mieściła się w katalogu podmiotów określonych w ustawie z 4 września 1997 r. mogących wystąpić o przekształcenie, a tym samym nie miała możliwości uzyskania bonifikaty od opłaty za przekształcenie. Decyzja prezydenta została utrzymana przez samorządowe kolegium odwoławcze. Od decyzji SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W.K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. Zdaniem sądu w sprawie zastosowanie znalazły przepisy ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego prawo własności nieruchomości. Artykuł 8 tej ustawy stanowi, że w przypadku postępowań wszczętych na podstawie ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, a nie zakończonych w dniu wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną, należy stosować jej postanowienia. Skarżący był następcą prawnym L.O., który złożył wniosek o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości w prawo własności w trybie przepisów ustawy z 4 września 1997 r. i któremu w dniu wejścia w życie ustawy z 29 lipca 2005 r. nadal to prawo przysługiwało. Do tego dnia organ nie wydał decyzji merytorycznej. Skarżący nabył prawo wieczystego użytkowania gruntu na mocy umowy sprzedaży i jego prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej nieruchomości. Zdaniem sądu w stosunku do skarżącego spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki, aby żądania przekształcenia prawa organ dokonał. Jeżeli zachodzą ustawowe przesłanki przekształcenia, nie ma miejsca na swobodne uznanie organu. Nie może mieć nadto miejsca uzależnienie przekształcenia od warunków, które nie są wskazane w ustawie. Zdaniem sądu organ w tej sprawie skoncentrował się na ocenie intencji stron, okoliczności towarzyszących przedmiotowej sprawie, które jego zdaniem stanowią obejście prawa. Twierdzenia organu dotyczące nieważności umowy-zlecenia oraz umowy sprzedaży i oświadczenia o ustanowieniu hipoteki są niezasadne i przedwczesne. Nie ma bowiem orzeczenia sądu powszechnego stwierdzającego w trybie przepisu art. 58 par. 1 kodeksu cywilnego nieważność tych oświadczeń.

Opracowała Ewelina Stępień