Rolnik nie może pracować na zlecenie

1 grudnia 2003 r. wnioskodawca zawarł z urzędem gminy umowę-zlecenie, że od 1 grudnia 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. będzie pracować na placu targowym. Swoją pracę miał wykonywać dwa razy w tygodniu, w zamian otrzymując 72,50 zł brutto za jeden dzień targu. Urząd gminy będący zleceniodawcą zgłosił rolnika do ubezpieczenia społecznego w ZUS. Zgłoszenie to stało się podstawą do wydania 25 maja 2009 r. przez prezesa KRUS decyzji wykluczającej go z ubezpieczenia społecznego rolników. Jednak sprawa ubezpieczenia w ZUS i KRUS wymagała wyjaśnienia przez sąd, tym bardziej że w 2004 roku zainteresowany zlikwidował działalność gospodarczą.

Rolnik odwołał się od niekorzystnej dla siebie decyzji prezesa KRUS, który wykluczył go z ubezpieczenia społecznego rolników. Sąd I instancji po zbadaniu sprawy uznał, że nie było podstaw do jego wykluczenia z KRUS. Wskazał bowiem, że w świetle wcześniejszych wyroków Sądu Najwyższego (z 17 lipca 2008 r. II UK 348/07) praca na podstawie umowy-zlecenia nie stanowi podstawy do ubezpieczenia go w ZUS. Także sąd apelacyjny, do którego odwołał się KRUS, uznał, że nie ma podstaw do wyłączenia go z rolniczego ubezpieczenia. Od niekorzystnego dla siebie wyroku prezes KRUS złożył kasację do Sądu Najwyższego (SN).

Sędziowie SN zaskarżony wyrok skierowali do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez sąd apelacyjny. Uznali bowiem, że skoro rolnik już nie prowadzi dodatkowo działalności rolniczej, zostaje wyłączony z ubezpieczenia w KRUS, bo pracuje na podstawie umowy-zlecenia. Ten ostatni rodzaj pracy podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w ZUS. Zasada ta dotyczy wszystkich rolników i jej naruszenie powodowałoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości ubezpieczonych.

I UK 229/10

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

@RY1@i02/2011/079/i02.2011.079.183.015c.001.jpg@RY2@

Karolina Miara | adwokat

Uchylenie wyroku przez Sąd Najwyższy spowodowało, że sąd apelacyjny będzie musiał ponownie rozpatrzyć sprawę skarżącego, sprawdzając stan faktyczny. Sędziowie uznali bowiem, że wykonywanie umowy-zlecenia przez rolnika ubezpieczonego w KRUS, prowadzącego dodatkowo pozarolniczą działalność gospodarczą, powoduje wyłączenie go z ubezpieczenia społecznego rolników. Jest tak w sytuacji, gdy wykonywana umowa-zlecenie nie jest objęta zakresem przedmiotowym prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wykonywanie przez rolnika umowy-zlecenia nieobjętej przedmiotem jego pozarolniczej działalności gospodarczej stanowi samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), w konsekwencji czego rolnik traci możliwość dalszego pozostawania w ubezpieczeniu społecznym rolników.