Stroną postępowania o nałożenie kary jest właściciel reklamy

Właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządu drogi jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Jest on w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej.

Burmistrz nałożył na spółkę karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w świetle przepisów ustawy o drogach publicznych za umieszczenie reklamy bez stosownego zezwolenia zarządca drogi nakłada karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotności opłaty, jaką należało uiścić za uzyskanie pozwolenia. Odnosząc się do kwestii ekspozycji spornej reklamy, organ powołał się na art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Definiuje on reklamę jako nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę.

Organ podkreślił, że nie ma znaczenia, kto jest właścicielem samej konstrukcji reklamy, a kto planszy reklamowej, zgodnie bowiem z powyższą definicją stanowi ona zawsze nieodłączną całość. Po rozpoznaniu odwołania spółki SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym jest właściciel danej reklamy. Bez znaczenia jest przy tym umowa, jaką skarżąca spółka zawarła z innym podmiotem, który, jak podaje strona, miał eksponować reklamę. Umowa jako instrument prawa cywilnego co do zasady wiąże tylko strony, które zawarły umowę.

Od powyższej decyzji spółka wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd, oddalając skargę, podzielił pogląd wyrażony w sprawie przez organy administracji publicznej. Nie może budzić wątpliwości, iż jeżeli tablica (zajmująca pas drogowy) stanowi dla jej odbiorców informację o rodzaju działalności gospodarczej i miejscu jej wykonywania, to ma na celu rozpowszechnianie danego produktu i tym samym zwiększenie liczby odbiorców, tak więc stosownie do art. 4 pkt 23 ustawy o drogach tablica ta będzie stanowiła reklamę i jej właściciel zobowiązany będzie uzyskać zezwolenie zgodnie z wymogami art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach. WSA wskazał, że o tym, co jest reklamą, a co nie jest, decyduje przepis ustawy o drogach zawierającej definicję legalną tego pojęcia, tak więc jej istota zawiera się w kierowanych na zewnątrz treściach podanych w dowolnej wizualnej formie, a nie w rodzaju konstrukcji, na której treści są prezentowane. Innymi słowy na pojęcie reklamy składa się nie tylko sam nośnik informacji (plakat), ale też konstrukcja metalowa, na której jest umieszczony. Od wyroku spółka wniosła skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę. Uznał, że sąd I instancji nie naruszył art. 40 ust. 12 i art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Prawidłowo natomiast przyjął, iż stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym jest właściciel danej reklamy. Jest on w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem to właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządu drogi jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Przepisy, na podstawie których nałożono karę, mają charakter przepisów powszechnie obowiązujących. Tego charakteru wskazanych przepisów nie może zmienić umowa, jaką skarżąca zawarła z podmiotem trzecim, który miał wyeksponować reklamę. Umowa jako instrument prawa cywilnego co do zasady wiąże tylko strony, które zawarły umowę.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA