Skazanie przedsiębiorcy powoduje cofnięcie licencji

Prawomocne skazanie przedsiębiorcy za przestępstwo umyślne, już po wydaniu licencji na wykonywanie transportu drogowego, powoduje konieczność jej cofnięcia, nawet jeżeli przestępstwo to zostało popełnione przed uzyskaniem licencji.

Decyzją starosty orzeczono o cofnięciu przedsiębiorcy licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy. Organ I instancji wskazał, że przedsiębiorca przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, niezbędny do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, ze względu na fakt ukarania go prawomocnymi wyrokami sądu za umyślne przestępstwo karne skarbowe oraz umyślne przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO. Organ odwoławczy wyjaśniał, że cofnięcie licencji następuje w przypadku, gdy jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Jednym z podstawowych wymagań jest zaś posiadanie dobrej reputacji, zdefiniowanej w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Wymóg ten nie jest spełniony lub przestał być spełniony przez przedsiębiorcę w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, m.in. karne skarbowe i przeciwko wiarygodności dokumentów. W ocenie SKO data popełnienia przestępstwa nie ma znaczenia, bowiem istotny jest moment uprawomocnienia się orzeczenia sądu, skutkujący utratą wymogu dobrej reputacji w rozumieniu ustawy. Bez znaczenia są też skutki ekonomiczne i społeczne, bowiem decyzja o cofnięciu licencji ma charakter aktu związanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę przedsiębiorcy, podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji. Uznał, że dla cofnięcia udzielonej licencji istotne jest jedynie wydanie wyroku, zaś data popełnienia przestępstwa nie ma znaczenia. Ustawodawca przewidział bowiem skutek prawny w postaci cofnięcia licencji, jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, wśród których wymieniono niekaralność za wymienione w ustawie typy przestępstw umyślnych, m.in. karnoskarbowych i przeciwko wiarygodności dokumentów. Sąd I instancji wskazał, że gdyby do uprawomocnienia się orzeczeń skazujących doszło przed wydaniem licencji, wydanie decyzji pozytywnej nie byłoby dopuszczalne. Od powyższego wyroku przedsiębiorca wniósł skargę kasacyjną do NSA, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości oraz uchylenia decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji starosty.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu wyroku podał, że podstawy do wykonywania działalności gospodarczej w postaci transportu drogowego stwarza licencja wydawana przez właściwy organ administracji publicznej podmiotom spełniającym wszystkie ustawowe przesłanki uprawniające do ubiegania się o jej wydanie. Przesłanki określające wymogi wobec przedsiębiorców ubiegających się o wydanie licencji w celu podjęcia i wykonywania transportu drogowego zostały wymienione w art. 5 ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do treści art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a) powołanej wyżej ustawy przedsiębiorcy udziela się licencji, jeżeli "spełnia wymóg dobrej reputacji", który to wymóg nie jest spełniony lub przestał być spełniany, jeżeli został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu.

Zdaniem NSA sąd I instancji słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie została spełniona negatywna przesłanka wyłączająca wymóg dobrej reputacji. NSA uznał jednocześnie, że bez znaczenia jest okoliczność popełnienia czynu karalnego przed wydaniem licencji. Wydanie prawomocnego wyroku skazującego powoduje konieczność cofnięcia przedsiębiorcy wydanej wcześniej licencji. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o transporcie drogowym organ administracji publicznej jest zobligowany do cofnięcia licencji jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Brak wymogu dobrej reputacji jest wystarczającym powodem do tego, aby uznać, że posiadacz licencji nie spełnia wymogów uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA