Będzie nowe rozporządzenie dotyczące rachunkowości SKOK

Minister finansów może w przepisach wykonawczych ustalić kryteria tworzenia przez kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK) odpisów aktualizujących wartość kredytów i pożyczek. Określając zasady rachunkowości tej grupy podmiotów, może też wskazać zakres informacji, jakie powinny być przez nie podawane w sprawozdaniach finansowych, czy metody wyceny aktywów i pasywów. Musi jednak dostosować je do specyfiki działalności kas.

Jest to możliwe, ponieważ od 12 czerwca br. w ustawie o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.) w art. 81 ust. 2 pkt 8 została wprowadzona zmiana. Wcześniej przepis mówił tylko o zasadach rachunkowości, a nie wspominał o kryteriach tworzenia odpisów aktualizujących. W efekcie było to podstawą do kwestionowania wprowadzonych przez szefa resortu finansów zasad ustalania odpisów przez SKOK. Twierdzono, że wykracza to poza delegację ustawową. Problem polega na tym, że zasady te są bardziej rygorystyczne niż stosowane wcześniej przez same kasy. A to sprawiło, że ich wyniki finansowe znacząco się pogorszyły.

Dlatego też grupa posłów PiS w marcu 2012 r. złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie niekonstytucyjności w tym zakresie rozporządzenia z 30 grudnia 2011 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (Dz.U. z 2012 r. poz. 45). W styczniu tego roku wniosek został powtórzony w odniesieniu do nowego rozporządzenia z 15 stycznia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 99), które powielało kontrowersyjne zasady.

Teraz prawo do określania przez ministra finansów zasad tworzenia odpisów wynika wprost z ustawy o rachunkowości. Ministerstwo Finansów potwierdziło DGP, że rozpoczęło prace nad nowym rozporządzeniem. Zgodnie z planami w lipcu projekt ma trafić do uzgodnień międzyresortowych. Resort chce, aby nowe przepisy wydane na podstawie nowej delegacji były stosowane do sprawozdań sporządzanych za 2014 rok.

- Obydwa kwestionowane rozporządzenia w sprawie rachunkowości SKOK były wydane na podstawie prawnej, która nie dawała ministrowi finansów upoważnienia do określania zasad tworzenia odpisów - twierdzi Joanna Mędrzecka, adwokat, która reprezentuje Kasę Krajową SKOK. - Dlatego wnioski o stwierdzenie ich niekonstytucyjności są nadal uzasadnione. Nowa delegacja nie naprawia wadliwości dotychczasowych przepisów - dodaje. Uważa też, że trybunał stwierdzi, iż oba rozporządzenia w czasie obowiązywania wywarły istotne skutki prawne i nie umorzy postępowania w tej sprawie. Jakie więc znaczenie dla SKOK będzie miało stwierdzenie przez TK niekonstytucyjności regulacji, które wtedy już nie będą obowiązywać? - Miałoby to znaczenie przykładowo, gdyby w stosunku do którejś z kas została wydana przez Komisję Nadzoru Finansowego decyzja administracyjna, np. wyznaczająca termin na opracowanie programu postępowania naprawczego, której podstawą byłyby przepisy rozporządzenia uznanego niekonstytucyjne - wyjaśnia Joanna Mędrzecka.

- Taka decyzja mogłaby zostać uchylona w postępowaniu administracyjnym lub sądowo-administracyjnym, a gdyby sprawa była prawomocnie rozstrzygnięta - ustalenie niezgodności z konstytucją przepisu stanowiącego podstawę jej wydania stanowiłoby podstawę do wznowienia postępowania - dodaje.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl