Karta Polaka przyznawana według niejasnych kryteriów

Aby dostać Kartę Polaka, trzeba się wykazać znajomością polskiej kultury, języka, tradycji i zwyczajów. Kłopot w tym, że nigdzie nie jest określone, w jaki sposób ma być weryfikowana wiedza osób ubiegających się o przyznanie dokumentu. Ustawa o Karcie Polaka (Dz.U. z 2007 r. nr 180, poz. 1280 ze zm.) stanowi jedynie, że oceny znajomości kultury i języka polskiego dokonuje konsul podczas rozmowy z wnioskodawcą. Jeśli wniosek o przyznanie karty składany jest za pośrednictwem organizacji pozarządowej, wówczas egzamin przeprowadzany jest podczas rozmowy z upoważnionym pracownikiem tej organizacji.

Na problem zwrócił uwagę rzecznik praw obywatelskich, który w piśmie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych podkreśla, że brak kryteriów oceny stosowanej przez sprawdzających może prowadzić do nadużyć podczas ubiegania się o Kartę Polaka. Niejednolite standardy stwarzają możliwość przyznawania dokumentu w sposób arbitralny i uznaniowy. RPO zwraca uwagę, że taki stan rzeczy może być niezgody z konstytucją. Jeśli bowiem ustawa przewiduje określone obowiązki, to - zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego - przesłanki do jego spełnienia powinny być jednoznaczne.

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl