Zmiana zasad informowania o cenach: obowiązków mniej, sankcje nawet 20 razy wyższe

Prezydent podpisał właśnie ustawę o informowaniu o cenach towarów i usług. Jakie nowe rozwiązania wprowadzi ona dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną?

Przede wszystkim złagodzone zostaną obowiązki informacyjne związane z oznaczaniem towarów ceną. Ma to być kolejny krok w kierunku zmniejszania obciążeń nakładanych na przedsiębiorców. Zawarte w ustawie rozwiązanie powinno ułatwić prowadzenie sprzedaży detalicznej. Przewiduje bowiem odstąpienie od dotychczasowego obowiązku oznaczania ceną każdej sztuki towaru, czyli tzw. metkowania. Dodajmy, że w praktyce ten obowiązek jest często naruszany przez sprzedawców, co pociąga za sobą konsekwencje w postaci kar.

Zdaniem ustawodawcy obecny wymóg metkowania każdej sztuki jest nadmiernym utrudnieniem, powodującym bardzo duże zaangażowanie personelu sklepów. W konsekwencji przyczynia się do wzrostu cen sprzedawanych towarów z uwagi na zwiększony nakład pracy, niezbędny do wykonania obowiązku metkowania.

Jak zmienią się obowiązki sklepów w tym zakresie?

Po wejściu w życie nowej ustawy trzeba będzie jedynie uwidocznić cenę (w tym jednostkową) w miejscu, gdzie oferowany jest dany towar do sprzedaży. Podstawową formą uwidocznienia cen będzie wywieszka, która powinna w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie uwidaczniać cenę (jednostkową) towaru. Przypomnijmy, że do projektu nowej ustawy został dołączony projekt nowego rozporządzenia ministra gospodarki w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług. Zgodnie z tym rozporządzeniem wywieszka powinna być umieszczona w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, bezpośrednio przy towarach lub w ich bliskości w taki sposób, aby nie można było pomylić ceny określonego towaru z ceną innego, zwłaszcza podobnego towaru. Jednocześnie przy wystawianiu na sprzedaż większej ilości towaru cenę będzie uważać się za uwidocznioną, jeżeli wywieszka zostanie umieszczona tylko przy jednej sztuce danego produktu. W określonych wypadkach, stanowiących wyjątek od ogólnej reguły, uwidocznienie będzie mogło następować również przy zastosowaniu cennika, przywieszki trwale złączonej z towarem, katalogu lub obwoluty.

Jednak z obowiązkiem uwidaczniania cen wiąże się modyfikacja przepisów dotyczących sankcji za nieprzestrzeganie wprowadzonych zasad. W środowisku przedsiębiorców zajmujących się handlem wysokość kar wzbudza wiele kontrowersji. Jak się one zmienią?

Dotychczas za niedopełnienie obowiązków oznaczania ceną groziła kara grzywny do 1,5 tys. zł lub nagany, a tylko w przypadku uporczywego niewykonywania obowiązków kara pieniężna wynosi od 1 tys. do 5 tys. euro, w przeliczeniu na złote. Natomiast po wejściu w życie nowej ustawy zostanie wprowadzona kara pieniężna już za pierwsze naruszenie obowiązku w wysokości do 20 tys. zł. W przypadku zaś niewykonania obowiązków co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono pierwsze naruszenie, będzie mogła być nałożona kara pieniężna w wysokości do 40 tys. zł. Kara będzie nakładana na przedsiębiorcę w drodze decyzji przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej. Warto podkreślić, że nowe przepisy nie dają inspektorowi w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków swobody decyzyjnej i obligują go do nałożenia kary. Jej wysokość powinna uwzględniać stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu. Potencjalnie zatem wysokość kar nakładanych przez Inspekcję Handlową może stanowić łyżkę dziegciu w beczce miodu, jaką jest złagodzenie obowiązków informacyjnych. Może to mieć istotne znaczenie, zwłaszcza dla przedsiębiorców prowadzących działalność na szeroką skalę, w wielu placówkach handlowych, gdyż - jak pokazuje praktyka - naruszenia obowiązków informacyjnych są dość częste.

Nowa ustawa zawiera również przepis stanowiący, że w przypadku rozbieżności lub wątpliwości co do ceny za oferowany towar lub usługę konsument będzie miał prawo do żądania sprzedaży towaru lub usługi po cenie dla niego najkorzystniejszej. Jakie może to mieć praktyczne następstwa?

Dotychczasowe przepisy takiego uprawnienia wprost nie przewidywały, choć można było podobne uprawnienie wyprowadzić z przepisów kodeksu cywilnego. Jednak nowa ustawa wyraźnie stawia w tym zakresie kropkę nad i, przyznając z jednej strony słuszną ochronę konsumentom przed nieuczciwymi przedsiębiorcami, którzy uwidaczniają przy towarze inną cenę niż ta naliczana przy kasie. Z drugiej jednak strony ten nowy przepis może stworzyć pole do popisu sprytnym konsumentom, którzy będą starali się udowodnić, że cena towaru, który zamierzają nabyć, budzi wątpliwości. W obu przypadkach oczywiście kwestią dowodową pozostanie wykazanie przyczyn wątpliwości. Dlatego zwłaszcza w sklepach wielkopowierzchniowych może okazać się konieczne poświęcenie większej uwagi ich monitoringowi.

Kiedy nowa ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług zacznie obowiązywać?

Wejdzie ona w życie 14 dni po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw i zastąpi dotychczasową ustawę o cenach. Jednocześnie dotychczasowe rozporządzenie zachowa moc do dnia wejścia w życie nowego, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2015 r. Zatem od ministra gospodarki będzie zależał moment wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych dotyczących uwidaczniania cen towarów i usług.

@RY1@i02/2014/130/i02.2014.130.215000200.802.jpg@RY2@

MATERIAŁY PRASOWE

Filip Opoka radca prawny w zespole regulacyjnym kancelarii DLA Piper

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski