Istotny nie formularz, lecz wyjaśnienie sprawy

Jeśli w postępowaniu o zameldowanie na pobyt stały organ ma wątpliwości, czy lokal jest miejscem pobytu stałego wnioskodawcy, musi przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające.

J.K. wystąpił do prezydenta miasta R. z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. R. w R. Mężczyzna twierdził, że od trzech lat jest bez stałego zameldowania, a do zgłoszonego żądania dołączył decyzję ze Spółdzielni Mieszkaniowej "P." o przydziale lokalu mieszkaniowego, decyzję o wymeldowaniu oraz wyrok Sądu Okręgowego w R. o rozwodzie. Organ wydał decyzję odmowną. W uzasadnieniu wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dowody bezspornie wykazały, że mieszkanie nie jest miejscem jego pobytu stałego. Mężczyzna potwierdził bowiem, iż od 2006 r. nie zamieszkuje w lokalu.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, J.K. wniósł odwołanie. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Zrobił to, ponieważ w aktach sprawy brak było formularza "Zgłoszenie pobytu stałego". Mężczyzna złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

WSA uwzględnił środek odwoławczy. Skład orzekający przywołał treść art. 47 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Z kolei ust. 2 tegoż artykułu stanowi, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.

Z przepisów tych wynikają dwa rodzaje postępowania o zameldowanie. W pierwszym przypadku organ niczego nie rozstrzyga. Jego zadanie ogranicza się do sprawdzenia, czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych. W drugim przypadku organ ma zupełnie inne zadanie. Polega ono na ustaleniu według reguł ogólnego postępowania administracyjnego, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania, a nie na badaniu, czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym. Przy czym, jeśli wyłonią się wątpliwości dotyczące danych zawartych w zgłoszeniu, organ jest zobowiązany do przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu w drodze decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym, jeśli prezydent miał wątpliwości co do danych objętych wnioskiem, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w którym badaniu podlega nie formularz zgłoszenia pobytu stałego, ale faktyczne przebywanie osoby zainteresowanej pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu. Postępowanie to, w zależności od jego wyników, powinno się zakończyć decyzją o zameldowaniu bądź odmowie zameldowania we wskazanym lokalu. W konsekwencji organ drugiej instancji błędnie przyjął, że brak formularza oznaczał brak podstaw do wszczęcia postępowania o zameldowanie na pobyt stały i w konsekwencji umorzył postępowanie.

z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 692/13

Opracowała Ewelina Stępień