Brak regulacji o odtwarzaniu akt łamie konstytucję

Po raz kolejny rzecznik praw obywatelskich apeluje do ministra administracji i cyfryzacji o uregulowanie kwestii możliwości odtwarzania akt administracyjnych. Mimo zapewnień resortu z czerwca 2011 r. o podjęciu działań w tej sprawie, do tej pory w kodeksie postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1960 r. nr 30, poz. 168 z późn. zm.) nie ma przepisów, które umożliwiałyby rekonstrukcję dokumentów.

- Jest to kwestia szczególnie istotna w odniesieniu do akt, które uległy zniszczeniu bądź zostały zagubione - podkreśla dr Kazimierz Bandarzewski z katedry Prawa Samorządu Terytorialnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Z powodu luki organy administracyjne odmawiają odtwarzania dokumentów. Sporne jest też korzystanie z innych aktów prawnych na zasadzie analogii, gdyż nie pozwala na to specyfika postępowania administracyjnego.

- Korzystanie w tym przypadku z przepisów innych ustaw nie jest właściwe. Przy założeniu, że żyjemy w demokratycznym państwie prawa, każde działanie organu administracji powinno się opierać o właściwą podstawę prawną. Niezbędny jest więc wyraźny przepis określający standardy odtwarzania akt - dodaje dr Kazimierz Bandarzewski.

RPO w liście do ministerstwa zwraca uwagę także na formę prawną odmów. Ze skarg przesyłanych do rzecznika wynika, że nie przyjmują one prawidłowej formy postanowienia lub decyzji. A to uniemożliwia zaskarżenie w trybie odwoławczym.

- Organy administracyjne nie tylko naruszają prawo strony do rozpatrzenia istotnej dla niej sprawy z uwagi na brak wymaganych dokumentów, ale również konstytucyjnie chronione prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydawanych w pierwszej instancji (art. 78 konstytucji RP) - czytamy w liście RPO.

Problem dotyczy nie tylko osób ubiegających się o odtworzenie akt, ale również samych organów. Braki w kodeksie przyczyniają się do ich nieprawidłowego działania.

Z powodu luki organy administracyjne odmawiają odtwarzania akt

Joanna Kowalska

joanna.kowalska@infor.pl