Możliwe tylko uchylenie

dr Marcin Wojewódka Wojewódka i Wspólnicy Sp. k.

Jakie rozstrzygnięcie może wydać wojewódzki sąd administracyjny w razie zaskarżenia decyzji dotyczącej rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego?

W przypadku negatywnej odpowiedzi na wniosek o przyznanie świadczenia wnioskodawcy będzie przysługiwać prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo od razu skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (WSA). Jeśli skarga nie ulegnie odrzuceniu, WSA rozpozna sprawę i może wydać wyrok oddalający lub uwzględniający skargę. Sąd może też uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części albo stwierdzić jej nieważność. Rodzaj rozstrzygnięcia wydanego przez WSA jest uzależniony od tego, w jakim zakresie została wniesiona skarga – mówiąc inaczej: zależy od przedmiotu zaskarżenia. Dodatkowo, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy lub stwierdzenia nieważności, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, WSA zobowiąże organ rentowy (ZUS lub KRUS) do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawi uznaniu organu.

Czy sąd administracyjny będzie mógł przyznać to świadczenie w wyroku, czy też będzie możliwe jedynie uchylenie decyzji i nakazanie ponownego rozpatrzenia sprawy bez wskazywania jednak konkretnego rozstrzygnięcia organu?

Konstrukcja prawna wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (prawo remonstracji) różni się od odwołania tym, że nie wywołuje skutku dewolutywnego, tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia. Jest to pewnego rodzaju ograniczenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Co do zasady sąd administracyjny nie może przyznać świadczenia w wyroku, lecz jedynie może uwzględnić skargę (w całości lub w części), uchylić zaskarżaną decyzję i nakazać ponowne rozpatrzenie sprawy.

Czy taki tryb zaskarżenia rozstrzygnięcia organu, jaki przewidziano w projekcie ustawy, jest właściwym rozwiązaniem? Czy nie lepiej byłoby poddać to zagadnienie kontroli sądów powszechnych?

Taki tryb zaskarżenia wydaje się być właściwym rozwiązaniem, ponieważ ostatecznie na decyzję w sprawie przyznania lub odmowy świadczenia przez ZUS lub KRUS oraz decyzję po ponownym rozpatrzeniu stronie będzie przysługiwać skarga do WSA. Dodatkowo WSA, odrzucając skargę, wyda postanowienie, na które przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. ©℗