Najcenniejsze są umiejętności praktyczne i doświadczenie

W dobie trudnego i konkurencyjnego rynku pracy nie sposób już traktować ukończenia studiów prawniczych jako początek kariery zawodowej. Tę trzeba rozpoczynać wcześniej, w trakcie studiów. Kto nie zadba wtedy o rozwój umiejętności, niezbędnych w prawniczej praktyce, ten - jako świeżo upieczony absolwent - doświadczy trudności z przejściem z etapu studiów do etapu pracy. Co jest ważne dla potencjalnych pracodawców?

- Rozważając przyjęcie młodego prawnika do naszej kancelarii analizujemy jego wyniki w nauce, ukończone kursy, uczestnictwo w konkursach dla przyszłych prawników, odbyte praktyki oraz udział w zajęciach dodatkowych. Również wybór uczelni ma znaczenie - przyznaje Małgorzata Śmierzyńska, dyrektor HR w CMS Cameron McKenna. - Oczekujemy, że kandydaci będą mieli ukończone studia z wynikiem co najmniej dobrym. Niezbędna przy tym jest bardzo dobra znajomość angielskiego potwierdzona certyfikatami. Ze względu na to, że pracujemy w środowisku międzynarodowym, znajomość innych języków obcych jest dodatkowym atutem. Osoby, które ukończyły również szkoły prawa obcego zwiększają swoje szanse na zdobycie pracy - dodaje.

Poszukiwany prawnik

Inaczej rzecz się ma w przypadku rekrutacji prawników, którzy już mają staż w wykonywaniu zawodu. W takich przypadkach dla kancelarii główne znaczenie ma doświadczenie zawodowe kandydata, lista prowadzonych przez niego spraw i obsługiwanych klientów wraz z referencjami.

- Jako pracodawca niekoniecznie szukamy prawników z wieloma certyfikatami. Dla nas liczy się bardzo dobra wiedza ogólna, ugruntowana wiedza prawnicza z podstawowych dziedzin takich jak prawo cywilne, gospodarcze oraz konkretna specjalizacją, która wyróżnia ich spośród wielu kandydatów - mówi Agnieszka Wiercińska - Krużewska, adwokat i partner w kancelarii WKB. - Jeśli idzie o znajomość języków obcych to tu nie wystarczają certyfikaty. Najlepiej sprawdzają się osoby z umiejętnościami praktycznymi, które przynajmniej rok studiowały za granicą - podkreśla.

W pracy prawnika ogromne znaczenie ma pracowitość, efektywność, zaangażowanie, zrozumienie potrzeb biznesowych klientów i wiedza.

- Takie cechy ciężko potwierdzić certyfikatami - zauważa A. Wiercińska - Krużewska.

Marcin Walczyński, radca prawny i partner w kancelarii Walczyński Kalinowski & Partners przyznaje, że w życiorysach kandydatów do pracy najczęściej spotykanym i najchętniej pozyskiwanym certyfikatem jest poświadczenie znajomości języków obcych. To się nie zmienia od lat. Popularne są też studia podyplomowe, czy różnego rodzaju szkolenia.

- Zagraniczne stypendia, czy staże naukowe już dawno przestały być elementem szczególnie przykuwającym uwagę w CV. Żaden certyfikat nie przekona jednak pracodawcy tak, jak umiejętności praktyczne, choćby nie potwierdzone świadectwem - podkreśla M. Walczyński.

Doświadczenie i referencje

Prawnik, który chce się specjalizować w postępowaniach spornych i reprezentować klienta przed sądem lub w arbitrażu, poza doskonałym przygotowaniem teoretycznym zdobytym na studiach, musi po prostu zdobyć doświadczenie na sali sądowej lub występując przed trybunałem arbitrażowym.

- W zasadzie niezbędna jest także szeroka, wszechstronna wiedza z różnych dyscyplin, w tym także specjalistyczna wiedza branżowa. Inna jest bowiem specyfika sporów budowlanych a inna inwestycji giełdowych. Taka mieszanka umiejętności pozwala na sprawne interpretowanie faktów i przekonujące argumentowanie, co przekłada się na efektywne prowadzenie skomplikowanych spraw, z którymi ma się styczność w międzynarodowej kancelarii - ocenia Małgorzata Surdek, adwokat i partner kierująca zespołem czternastu prawników w departamencie postępowań spornych w międzynarodowej kancelarii CMS Cameron McKenna.

Powodzenie jakim cieszy się ogólnopolski Konkurs Arbitrażowy Lewiatan (KAL) dla aplikantów adwokackich i radcowskich, prowadzony metodą inscenizacji rozprawy (moot court), dowodzi że młodzi prawnicy doceniają wagę szlifowania umiejętności praktycznych. Uczestniczące w konkursie drużyny przygotowują zarówno pisma procesowe (pozew i odpowiedź na pozew) jak i rywalizują na rozprawach w etapie ustnym. W tegorocznej edycji konkursu wzięło udział ponad 130 drużyn z całej Polski, z czego 32 zakwalifikowały się do etapu ustnego.

- W przypadku osób mających już pewne doświadczenie, aspirujących do prowadzenia samodzielnej praktyki, czy budowania swojej pozycji eksperckiej, podstawowym warunkiem jest posiadanie tytułu zawodowego. Tytułu naukowego już się tak w polskiej rzeczywistości nie docenia, chociaż to właśnie działalność naukowa wynosi prawnika do statusu eksperta. Pozycję specjalisty budują też success stories, to dzięki nim nazwisko prawnika staje się rozpoznawalną marką - podkreśla mec. Walczyński.

Mistrz prawa

Kandydaci do pracy w firmach prawniczych coraz częściej już w trakcie studiów uzyskują certyfikaty znajomości języków obcych, obsługi programów komputerowych, księgowości itp. Każda taka umiejętność, potwierdzona odpowiednim świadectwem, zwiększa ich atrakcyjność z punktu widzenia pracodawcy.

- Mając na uwadze ogromną konkurencję na rynku usług prawniczych ciągłe podnoszenie kwalifikacji zawodowych jest niezbędne. Konieczność ta wynika także stąd, że prawo podlega ciągłym zmianom. W związku z tym brak rozwoju zawodowego i poszerzania własnych kwalifikacji zwiększają ryzyko popełnienia błędu. O tym wiedzą już studenci. Młodzi prawnicy dostrzegają też potrzebę i przydatność odbycia studiów zagranicznych - uważa A. Wiercińska - Krużewska.

Pożądanym przez pracodawców tytułem jest tzw. LL.M (Legum Magister, Master of Laws) - tytuł nadawany po uzupełniających studiach prawniczych, zazwyczaj dwuletnich lub niekiedy rocznych. By zostać przyjętym na program LLM trzeba być absolwentem studiów prawniczych. Program daje podstawową wiedzę o prawodawstwie danego kraju lub przybiera formę studiów specjalizacyjnych, np. w zakresie prawa europejskiego czy międzynarodowego. W USA w wielu stanach LLM wystarcza, by przystąpić do egzaminu adwokackiego/radcowskiego (bar exam).

- Studia takie oferują znane uniwersytety europejskie i amerykańskie. Już po wyborze specjalizacji, którą prawnik zamierza praktykować, dostępne są także na rynku polskim studia lub kursy podyplomowe, np. z zakresu prawa karnego gospodarczego, prawa własności intelektualnej, itp. Pozwalają one na uzyskanie wiedzy nie tylko teoretycznej, ale i praktycznej oraz na spotkanie osób o podobnych zainteresowaniach - wskazuje A. Wiercińska - Krużewska.

Kreatywne rozwiązania

Wśród prawników na znaczeniu zyskuje ostatnio praktyka oddelegowania (secondment). Już zatrudnieni prawnicy są wysyłani na delegacje do innych, często zagranicznych oddziałów kancelarii, gdzie zdobywają doświadczenie na nowych dla siebie obszarach usług prawnych. Dzięki temu uzyskują dodatkowe kompetencje i poznają specyfikę różnych branż.

- W Londynie jestem od czterech miesięcy. Pracuję w departamencie kredytów syndykowalnych dużego, międzynarodowego banku. Moim zadaniem jest udzielanie wsparcia prawnego, ale jestem włączana we wszystkie transakcje, od początku do końca, tj. od momentu, kiedy kredytobiorca zgłasza się banku i ustalana jest struktura finansowania do momentu wypłaty środków, także w dyskusjach biznesowych, łącznie z udziałem w komitetach kredytowych. Weryfikuję i negocjuję dokumentację kredytową, wstępne warunki finansowania, itd. - mówi Anna Wawrzyńczak - Palynyczak, prawnik z dużej, międzynarodowej kancelarii prawnej. - Mimo że praca prawnika jest ściśle związana z daną jurysdykcją to wykształcenie prawnicze uczy takiego sposobu myślenia, który można wykorzystać pracując zagranicą. Niezależnie czy pracujesz w kancelarii, czy w firmie jako in-house, rolą prawnika jest zapewnianie przebiegu transakcji zgodnie z prawem. Nie można jednak zapominać, że w najwyższej cenie są prawnicy, którzy potrafią wskazywać rozwiązania, a nie kreują problemy. Partnerzy, czy to w kancelarii czy w firmie, zawsze oczekują kreatywnego podejścia i zdolności wskazywania alternatywnych rozwiązań - dodaje.

Angielski prawnik

Delegacja zagraniczna to dla prawników świetna okazja do rozwoju umiejętności posługiwania się obcym językiem i pracy w zespole międzynarodowym.

- Zagraniczne miejsce pracy ma swoją strukturę i kulturę, do której trzeba się dopasować. Uczę się pracować jednocześnie nad kilkoma projektami, często pod presją czasu. Skuteczna praca zakłada rozwój umiejętności adaptacyjnych i zdolność rozumienia partnerów reprezentujących inną kulturę. Myślę, że po powrocie do kraju łatwiej mi będzie zrozumieć potrzeby klientów i wychodzić im naprzeciw - przewiduje A. Wawrzyńczak - Palynyczak.

Polscy radcy prawni pracujący w Wielkiej Brytanii często podejmują próby transferowania zdobytych w Polsce uprawnień i uzyskania tytułu brytyjskiego solicitora. Nie jest to zwykła formalność - należy zdać oficjalne egzaminy. Wprawdzie prawnicy z uprawnieniami zawodowymi uzyskanymi w innych krajach nie muszą odbywać aplikacji w Wielkiej Brytanii. Do egzaminów mogą przygotować się samodzielnie, ale trzeba wpierw gruntownie zaznajomić się z angielskim systemem prawnym (common law), który znacznie różni się od polskiego sytemu prawnego, mającego za podstawę akty prawne a nie precedensy.

- Ze względu na różnice między systemami prawa w Polsce i Anglii zapisałam się do szkoły, która przygotowuje do egzaminów na solicitora. Pół roku to niestety za mało, żeby odbyć pełne szkolenie. Zdobycie uprawnień solicitora to dość czasochłonny proces. Do pierwszego egzaminu przystąpię w styczniu 2014 r. Kolejne na jesieni. Jeśli wszystko pójdzie dobrze kwalifikacje powinnam zdobyć przed końcem 2014 r. - mówi A. Wawrzyńczak - Palynyczak. - Uprawnienia angielskiego prawnika są niezwykle przydatne dla prawnika bankingowego. Znaczna cześć dokumentacji kredytowej zakłada dobrą znajomość prawa angielskiego. Zatem wiedza zdobyta w trakcie przygotowań do egzaminów znajdzie w moim przypadku praktyczne zastosowanie - dodaje.

@RY1@i02/2013/124/i02.2013.124.03400040e.802.jpg@RY2@

Krzysztof Polak