Sędziowie będą mogli się bronić przed wytykiem Sądu Najwyższego

Jeżeli Sąd Najwyższy, rozpatrując konkretną sprawę, wytknie sądowi, że ten dopuścił się oczywistej obrazy przepisów, to sędziowie, którzy wydali wyrok, będą mieli siedem dni na złożenie wyjaśnień. Takich zmian w ustawie o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2013 r. poz. 499) chcą posłowie PO.

Obowiązujący art. 65 par. 1 ww. ustawy milczy co do możliwości złożenia wyjaśnień przez sędziego, który otrzymał wytyk od SN. To zdaniem projektodawców powoduje, że nie są zabezpieczone interesy prawne sędziów. Posłowie uważają, że obecny stan prawny nie gwarantuje im elementarnego prawa do obrony oraz nie daje poczucia bezpieczeństwa prawnego i pewności prawa. Poza tym, jak czytamy w uzasadnieniu, ustawodawca wykazał się w tej kwestii pewną niekonsekwencją. Art. 40 par. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 427 z późn. zm) zobowiązuje bowiem sąd apelacyjny lub sąd okręgowy, aby jako sąd odwoławczy, jeszcze przed wytknięciem uchybienia, pouczył sędziego lub sędziów wchodzących w skład sądu orzekającego w I instancji o możliwości złożenia na piśmie wyjaśnień w terminie siedmiu dni. Zmiana tego przepisu podyktowana była wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 15 stycznia 2009 r. wydanego w sprawie o sygn. akt K 45/07. Wówczas to bowiem TK uznał, że przepis w brzmieniu, w jakim nie zapewniał sędziemu takiego prawa, był niezgodny z art. 2 konstytucji, który stanowi, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Jak tłumaczą projektodawcy, potrzeba zmiany art. 65 ust. 1 ustawy o SN jest podyktowana potrzebą zapewnienia gwarancji proceduralnych umożliwiających łagodzenie konsekwencji wytyku dla sędziów zasiadających w składzie sądu, którego orzeczenie jest przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym. "Następstwa wytyku odnoszą się do konkretnych praw i mają materialne konsekwencje, a więc konieczne jest otwarcie określonej drogi wyjaśniającej dla członków składu" - czytamy w uzasadnieniu projektu.

Ważne

Wytyk to instrument quasi-dyscyplinarny wobec sędziów; wytknięcie m.in. uniemożliwia powołanie na sędziego wyższej instancji lub powoduje wydłużenie czasu koniecznego do podwyższenia mu wynagrodzenia

Małgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl

Projekt wpłynął do laski marszałkowskiej