Czy pożyczki z ZFŚS podlegają opodatkowaniu VAT

doradca podatkowy, konsultant w MDDP

Kwestia opodatkowania VAT świadczeń udzielanych pracownikom z ZFŚS od lat budzi kontrowersje, potęgowane odmiennym stanowiskiem organów skarbowych i sądów administracyjnych.

Środki na ZFŚS są gromadzone z corocznych odpisów dokonywanych przez pracodawców. Środki te, administrowane przez pracodawców, mogą być przeznaczone m.in. na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z ZFŚS. Organy podatkowe stoją na stanowisku, że ta działalność socjalna, w tym udzielanie pracownikom oprocentowanych pożyczek, powinna być traktowana jako świadczenie usług przez pracodawców, a w efekcie powinna podlegać opodatkowaniu VAT (np. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 29 grudnia 2010 r., nr IBPP3/443-748/10/IK).

Z kolei sądy administracyjne uważają, że aktywność pracodawców w odniesieniu do ZFŚS stanowi jedynie czynność techniczną, będącą wyrazem realizacji obowiązków ustawowych - dlatego nie stanowi działalności gospodarczej. Co więcej, aktywność ta ma charakter nieodpłatny - pracodawca nie pobiera z tytułu administrowania ZFŚS wynagrodzenia - co potwierdza niegospodarczy charakter tej aktywności (np. wyrok NSA z 30 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 449/10).

Rzeczywiście trudno twierdzić, że pracodawca realizujący swoje obowiązki ustawowe na rzecz własnych pracowników działa jako podatnik VAT. Dlatego też, jeśli pracodawcy np. wykazywali dotychczas obrót zwolniony z VAT w związku z udzielaniem oprocentowanych pożyczek z ZFŚS na rzecz pracowników, uzasadnione będzie skorygowanie takiego obrotu i ewentualne odzyskanie nieodliczonego VAT. Jeśli taka korekta doprowadzi do sporu z organami skarbowymi, to trzeba liczyć się z możliwością pozytywnego jego zakończenia dopiero na etapie sądowym.

EM

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).