Co zmieni się w opodatkowaniu VAT świadczeń medycznych

@RY1@i02/2011/060/i02.2011.060.086.0009.001.jpg@RY2@

Jerzy Martini doradca podatkowy w Baker & McKenzie

Najwięcej kontrowersji budzi art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT, który zwalnia z podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej.

Przede wszystkim podnoszono, że takie brzmienie przepisu wyklucza możliwość stosowania zwolnienia w przypadku odsprzedaży usług medycznych przez podmiot niemający statusu ZOZ-u (zwłaszcza dotyczy to odsprzedaży tzw. pakietów medycznych). Jako odpowiedź na tę wątpliwość została zaproponowana zmiana przepisów.

Niestety, propozycję tę należy ocenić jako niefortunną. Z jednej strony, usuwa ona może wszelką wątpliwość w przypadku, gdy podatnik nabywa usługi na rzecz swoich pracowników czy współpracowników. Jednak w wypadku większej liczby pośredników (np. jedna spółka z grupy dokonuje zakupu od ZOZ-u i przenosi koszty na pozostałe podmioty) propozycja ta zamiast ułatwiać, osiąga efekt zupełnie odwrotny (dostarcza argumentów na brak możliwości stosowania zwolnienia).

Wątpliwości dotyczące możliwości stosowania zwolnienia w przypadku odsprzedaży usług nabywanych od ZOZ-ów są niezbyt uzasadnione. Należałoby raczej uznać, że już na gruncie obecnie obowiązujących przepisów w takim przypadku powinno przysługiwać zwolnienie i to niezależnie od liczby podmiotów pośredniczących.

Ustawodawca użył w omawianym przepisie sformułowania "wykonywane", a nie "świadczone". Przepisy ustawy o VAT, odnosząc się do usług, posługują się sformułowaniem "świadczenie" usług. Biorąc pod uwagę zasady wykładni tekstów prawnych, a w szczególności zasadę racjonalności ustawodawcy, należy uznać, że posłużenie się sformułowaniem "wykonywane" zamiast "świadczone" nie ma charakteru błędu, lecz jest to rozróżnienie celowe. Zatem należy uznać, że ustawodawca, wprowadzając kryterium podmiotowe, wskazał, że istotne jest, czy podmiot, który faktycznie wykonuje usługi, posiada status ZOZ-u, a nie to, czy podmiot, który świadczy je, z punktu widzenia VAT posiada taki status. Interpretacja taka zgodna jest z celem przepisu.

Kolejną proponowaną zmianą jest dodanie pkt 18a), który zwalnia z podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane wynikające bezpośrednio z procesu leczenia, świadczone na rzecz zakładów opieki zdrowotnej na ich terenie. Propozycja ta jest w części słuszna, gdyż usługi wykonywane w procesie leczenia (o celach terapeutycznych, profilaktycznych etc.), np. usługi diagnostyczne/laboratoryjne wykonywane na rzecz ZOZ-ów powinny w świetle prawa unijnego korzystać ze zwolnienia z VAT, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE. Natomiast nieuzasadnione jest w tym przypadku ograniczenie geograficzne, czyli zawężenie możliwości stosowania zwolnienia wyłącznie do usług świadczonych na terenie ZOZ-ów. W świetle prawa unijnego zwolnienie można byłoby stosować również w przypadku usług wykonywanych przez centrum diagnostyczne znajdujące się w innej lokalizacji niż ZOZ, na rzecz którego jest świadczona usługa.

EM