Jaki VAT trzeba płacić od usług okołofinansowych

doradca podatkowy, konsultant w MDDP

Sprawa C-540/09 (SEB) dotyczyła zasadności stosowania zwolnienia z VAT dla usług gwarancji emisji akcji świadczonych za wynagrodzeniem przez instytucję kredytową na rzecz spółki kapitałowej. Usługi te polegały na zobowiązaniu się instytucji kredytowej do nabycia akcji emitowanych przez spółkę kapitałową, na które nie dokonano zapisu do dnia wygaśnięcia terminu subskrypcji. W praktyce do nabycia akcji przez instytucję kredytową mogło dojść tylko, jeśli przedmiotowa subskrypcja miała charakter częściowy - jeśli zostały objęte wszystkie wyemitowane akcje, instytucja kredytowa nie musiała ich nabywać, mimo to i tak otrzymywała należne wynagrodzenie.

W orzeczeniu trybunał uznał, że charakteru usług instytucji kredytowej nie można różnicować w zależności od tego, czy subskrypcja była częściowa, czy pełna. Takie różnicowanie mogłoby bowiem doprowadzić do naruszenia zasady neutralności VAT. W przedmiotowym przypadku nie jest istotne samo przeniesienie praw i obowiązków dotyczących własności akcji - istotne jest zobowiązanie instytucji do nabycia akcji, jeśli te nie zostaną objęte. To właśnie ta potencjalna możliwość objęcia akcji stanowi świadczenie, które nosi cechy transakcji dotyczącej papierów wartościowych. W efekcie więc może zostać zwolnione z VAT.

Rozstrzygnięcie trybunału może mieć praktyczne konsekwencje dla polskich podatników świadczących usługi na rzecz instytucji finansowych. W orzeczeniu stwierdzono, że celem wprowadzenia zwolnień z VAT dla usług finansowych i ubezpieczeniowych jest m.in. zmniejszenie trudności związanych z ustaleniem podstawy opodatkowania VAT oraz uniknięcie zwiększenia kosztów kredytów ponoszonych przez konsumentów. Jeśli instytucje finansowe nabywają od podmiotów zewnętrznych usługi, na których naliczony jest VAT, to z perspektywy tych instytucji VAT jest kosztem działalności, który następnie jest przerzucany na klienta. Zgodnie z orzeczeniem trybunału w ramach systemu VAT należy dążyć do ograniczenia tych kosztów.

Mając na uwadze zmiany do ustawy o VAT, które weszły w życie 1 stycznia 2011 r., a szczególnie brzmienie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, nie jest do końca jasne, w jakim stopniu usługi okołofinansowe świadczone na rzecz instytucji finansowych mogą korzystać ze zwolnienia z VAT. Patrząc na wyrok Trybunału istnieją argumenty, by nowe regulacje ustawy o VAT traktować dość liberalnie i stosować szeroki zakres dla usług pomocniczych do usług finansowych.

Oprac. EM

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).