Z korzyścią dla zdrowia

Polacy chcą żyć zdrowiej - co można jedynie chwalić. Modna stała się szczególnie różnego rodzaju aktywność fizyczna. Nikt chyba jednak nie przypuszczał, że trend ten spowoduje perturbacje o charakterze podatkowym, wynikające z odmiennych regulacji europejskich. Mimo bowiem naszej ponad 8-letniej obecności w strukturach UE oraz wymuszonego tym faktem dostosowania naszych przepisów o VAT do dyrektywy 112, polskie przepisy nadal nie są w pełni zgodne z unijnymi. To zresztą nic niezwykłego; takie rozbieżności zdarzają się też w innych krajach UE, i często są wynikiem odmiennego rozumienia niektórych terminów podatkowych lub zastosowanej techniki legislacyjnej.

Przykładem tego ostatniego problemu jest wprowadzenie do polskiej ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) klasyfikacji statystycznych celem zdefiniowania konkretnych towarów lub usług. Jedną z grup świadczeń zdefiniowanych dla celów VAT poprzez kod klasyfikacyjny PKWiU były do końca 2010 r. usługi w zakresie ochrony zdrowia. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do końca 2010 r., zwolnieniu od VAT podlegały m.in. usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy, a wśród nich pod poz. 9 sklasyfikowane pod symbolem PKWiU ex 85 "Usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej, z wyłączeniem usług weterynaryjnych /PKWiU 85.2/". Jednocześnie w dyrektywie 112 podobne zwolnienie w art. 132 wskazywało, że zwolnienie stosuje się do usług wykonywanych przez szpitale, centra diagnostyczne oraz inne placówki o podobnym charakterze, a także usługi opieki zdrowotnej świadczone przez placówki i osoby wykonujące profesje medyczne i paramedyczne w zakresie zdefiniowanym przez państwo członkowskie UE. Wydaje się, że oba te przepisy są tożsame. Diabeł, jak zawsze, tkwi w szczegółach.

W praktyce okazało się, że zakres polskiego zwolnienia od VAT jest znacznie szerszy, gdyż do wspomnianej kategorii PKWiU kwalifikowane są też inne usługi niż ściśle medyczne lub paramedyczne. Okazało się bowiem, że również specjalny program odchudzający oferowany przez klub fitness może korzystać ze zwolnienia od VAT jako usługa w zakresie ochrony zdrowia, gdyż usługa taka została sklasyfikowana przez urząd statystyczny do grupowania o nr 85 PKWiU.

Co prawda odpowiednie organy podatkowe próbowały zablokować możliwość stosowania zwolnienia od VAT w tym przypadku powołując się na brzmienie i cel dyrektywy 112, ale ich wysiłki były skazane na niepowodzenie. W tej konkretnej sprawie w postępowaniu dowodowym organy skarbowe wykazywały także, że personel pracujący w spółce nie miał odpowiednich uprawnień do świadczenia usług z zakresu ochrony zdrowia, lecz do prowadzenia zajęć fitness, a jedyny pracownik o wymaganych uprawnieniach fizjoterapeutycznych był na bezpłatnym stażu.

Argumenty te jednak nie przekonały NSA, który w wyroku z 23 marca 2012 r. (sygn. akt I FSK 838/1) potwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym do końca 2010 r. do omawianych usług miało zastosowanie zwolnienie od VAT. Uzasadniając wyrok, NSA podzielił stanowisko sądu I instancji oraz podkreślił, że zakres zwolnienia z art. 43 ustawy o VAT był szerszy niż wskazany w dyrektywie. Dodatkowo NSA stwierdził, że przy tak sformułowanym zwolnieniu sposób zatrudnienia pracowników, ani to, w jaki sposób wykonywane są usługi, nie ma wpływu na kwalifikację danej działalności. Potwierdził też po raz kolejny, że organy podatkowe nie mogą stosować wprost przepisów dyrektywy, gdy przepisy krajowe odbiegają od dyrektywy, ale są w konkretnym przypadku bardziej korzystne dla podatnika niż dyrektywa.

Notabene przepisy zmieniły się od 1 stycznia 2011 r. i dziś są bardziej zbliżone do dyrektywy, co jednak nie zamyka drogi innym podmiotom do dokonania korekt za lata ubiegłe. Nadal też będą pewnie przedmiotem dyskusji i sporów, jak w przypadku medycyny estetycznej.

@RY1@i02/2012/102/i02.2012.102.071000200.101.jpg@RY2@

Marcin Chomiuk, partner w dziale prawnopodatkowym PwC

Marcin Chomiuk

partner w dziale prawnopodatkowym PwC