W obrocie papierami wartościowymi zwolnienie jest nie tylko dla stron umowy pożyczki

Bank, który umożliwia klientom zawieranie umów pożyczek instrumentami finansowymi, też nie zapłaci podatku od towarów i usług - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Sprawa dotyczyła banku, który postanowił rozszerzyć swoją działalność i umożliwić klientom pożyczanie papierami wartościowymi. Klienci mieli być pożyczkodawcami. Podpisywali z bankiem umowy dotyczące zawierania i rozliczania transakcji polegających na pożyczaniu osobom trzecim papierów wartościowych. Bank miał zatem jedynie podejmować działania wspierające obsługę pożyczek papierów wartościowych oferowanych przez jego klientów (pożyczkodawców).

Za swoją usługę bank miał otrzymywać wynagrodzenie. Uważał, że taka działalność będzie zwolniona z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. Przepis ten wymienia m.in. usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał jednak, że bank nie będzie miał prawa do zwolnienia, bo wykonywane przez niego czynności są wyłącznie techniczne i nie stanowią usługi finansowej. Bank udziela klientom (pożyczkodawcom) jedynie wsparcia w zakresie obsługi pożyczek, ale wsparcie to nie jest ani usługą zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41, ani jej niezbędnym elementem (art. 43 ust. 13) - stwierdził organ.

Tak samo orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Uznał, że bank będzie świadczył tylko usługi techniczne związane z pożyczkami i nie ma znaczenia to, że przedmiotem pożyczek będą instrumenty finansowe. WSA zwrócił uwagę na to, że bank nie jest nawet stroną tych umów. Odwołał się przy tym do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE (w sprawie C-235/00), zgodnie z którym obrót papierami wartościowymi polega na działaniach zmieniających sytuację prawną i finansową między stronami. Usługa techniczna nie powoduje takiej zmiany - stwierdził WSA.

Innego zdania był Naczelny Sąd Administracyjny. Orzekł, że usługa banku będzie objęta zwolnieniem. Zdaniem sądu bank nie dokonuje czynności technicznych, tylko umożliwia swoim klientom dysponowanie papierami wartościowymi i pożyczanie ich. Z tego tytułu pobiera wynagrodzenie, ma określone obowiązki, a to, że nie jest stroną umowy pożyczki, nie uniemożliwia mu skorzystania ze zwolnienia. Na poparcie tej tezy sędzia Arkadiusz Cudak odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE (w sprawie C-350/10, Nordea Bank).

Współpraca Łukasz Zalewski

Patrycja Dudek

patrycja.dudek@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 5 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1517/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia