Transakcję WDT można księgować z zerową stawką VAT

Firma, która dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, może do tego typu transakcji zastosować stawkę VAT w wysokości 0 proc. W tym przypadku muszą jednak zostać spełnione warunki określone w art. 42 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednym z tych warunków jest posiadanie przez podatnika przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy dowodów, że towary zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy.

Dowodami takimi mogą być dokumenty, które potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Można do nich zaliczyć:

● dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju,

● kopia faktury,

● specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku.

Agnieszka Bieńkowska, partner w firmie doradczej MDDP, podkreśla, że kwestia posiadania dokumentów potwierdzających faktyczne przemieszczenie towarów do innego kraju UE oraz termin otrzymania tych dokumentów przez podatnika wpływa na sposób ewidencjonowania.

– Przepisy ustawy o VAT nakazują, aby w sytuacji gdy podatnik nie otrzyma w określonym terminie dokumentów potwierdzających wywóz towarów poza terytoriom Polski, takie niepotwierdzone dostawy wykazywał w ewidencji (rejestrze sprzedaży) ze stawką właściwą dla dostawy danego towaru na terytorium kraju – twierdzi nasza rozmówczyni. Powstaje jednak pytanie, czy owe wykazanie w ewidencji oznacza również konieczność wykazania danych dostaw jako krajowych w deklaracji VAT i konsekwentnie zapłaty podatku według stawki krajowej.

Agnieszka Bieńkowska wyjaśnia, że w tej kwestii wypowiadał się NSA, w ocenie którego przepisy ustawy o VAT nie dają podstawy do traktowania WDT w sposób tożsamy z dostawą krajową i określania zasad powstania obowiązku i zobowiązania podatkowego tak jak w przypadku dostawy krajowej. Według eksperta taka dostawa – pod warunkiem że towar faktycznie opuścił terytorium Polski – mimo braku wymaganych dokumentów nie zmienia swojego materialnego charakteru poprzez zaewidencjonowanie jej jako dostawy na terytorium kraju.

Dariusz Serafin wyjaśnia, że księgowanie wewnątrz- wspólnotowej dostawy towarów wiąże się z ujęciem powstałych na takiej transakcji różnic kursowych. Początkowe ujęcie transakcji np. sprzedaży towarów o wartości 2 tys. euro przy kursie NBP z dnia poprzedzającego ujęcie transakcji wynoszącym 4,3 zł/euro przedstawia się następująco (zastosowanie kursu z dnia poprzedniego transakcji gospodarczej to wymóg art. 30 ust. 2 ustawy o rachunkowości):

● 8,6 tys. zł (2 tys. euro), – 8,6 tys. zł. Ewidencja na koncie zobowiązań jest prowadzona w walucie obcej (w tej, w której wyrażone jest zobowiązanie jednostki) oraz polskich złotych.

Według Dariusza Serafina wpływ należności na rachunku bankowym prowadzonym w euro przy kursie NBP z dnia poprzedniego wynoszącym 4,2 zł należy zaksięgować następująco:

● – 8,4 tys. zł oraz – 200 zł, 8,6 tys. zł.

Z kolei Bartosz Bogdański, doradca podatkowy w MDDP, zwraca uwagę na fakt, że przy księgowaniu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów pojawiają się problemy, w przypadku gdy cena sprzedawanych towarów zależy od czynników, które kształtują się już po wysłaniu towaru do kontrahenta. Będzie tak, w sytuacji gdy cena zależy od średnich notowań towaru na giełdach miedzi, węgla czy też ropy naftowej.

– Przy takim mechanizmie ustalania cen sprzedawca praktycznie za każdym razem jest zmuszony wystawiać dwie faktury na daną partię towaru – fakturę z ceną wstępną i fakturę z ceną ostateczną – twierdzi nasz rozmówca. Dodaje, że w przypadku gdy faktura ostateczna została wystawiona w późniejszym okresie niż faktura wstępna powstaje pytanie, czy należy nową fakturę ująć na bieżąco, czy też skorygować poprzedni okres.

Bartosz Bogdański wyjaśnia, że w takiej sytuacji można dokonać korekty na bieżąco, uznając, że przyczyną korekty są okoliczności nieznane w momencie wystawienia faktury pierwotnej, aczkolwiek można się spotkać ze stanowiskiem, iż właściwa jest kłopotliwa dla podatników korekta wstecz. Według eksperta można bowiem uznać, że sytuacja jest zbliżona do przypadku, gdy po wystawieniu faktury pierwotnej udzielono rabatu bądź podjęto decyzję o podwyższeniu ceny, gdzie zasadniczo nie ma wątpliwości, iż korektę taką należy ująć na bieżąco.