Wewnątrzwspólnotowe nabycie księguje się w kwocie brutto

Ewidencja księgowa wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów zależy między innymi od przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. W pierwszej kolejności trzeba dokonać analizy miejsca świadczenia.

Miejsce świadczenia

Maria Wrona, księgowa w firmie Auxilium, podkreśla, że wątpliwości w przypadku WNT może rodzić miejsce świadczenia wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Otóż generalnie WNT uznaje się za dokonane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu.

– Jednak wątpliwość może się pojawić w sytuacji, gdy nabywca przy WNT podał numer przyznany mu przez dane państwo członkowskie dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych inne niż państwo członkowskie, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu – twierdzi nasza rozmówczyni.

Wyjaśnia, że w takiej sytuacji wewnątrzwspólnotowe nabycie uznaje się za dokonane również na terytorium tego państwa członkowskiego. Inaczej będzie, jeżeli nabywca udowodni, że WNT zostało opodatkowane na terytorium innego państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu. Możliwe to jest również, jeżeli zostało uznane za opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu z zastosowaniem procedury uproszczonej w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej (jednakże przemieszczenie w ramach tej transakcji trójstronnej musi być wykazane przez podatnika w informacji podsumowującej). Maria Wrona twierdzi, że jeżeli nabywcą w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów jest podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, która nie podała NIP poprzedzonego kodem PL, wówczas wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane na terytorium kraju. Zaznacza jednak, że zasady tej nie stosuje się z kolei w przypadku, gdy nabywca dla WNT podał numer przyznany mu na potrzeby tych transakcji na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju, o ile miejsce zakończenia wysyłki lub transportu towarów nie znajduje się na terytorium kraju.

Stosowane kursy

Z kolei Anna Markowicz-Mars, księgowa w Auxilium, uważa, że kwestią problematyczną w wewnątrz- wspólnotowych nabyciach towarów jest niejednokrotnie ustalenie właściwego kursu waluty w przypadku otrzymania faktury korygującej będącej konsekwencją zwrotu nabytych towarów. W świetle obowiązujących przepisów punktem odniesienia dla przeliczenia wyrażonej w walucie obcej podstawy opodatkowania jest moment powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT).

– Zatem przy obliczeniu wartości obniżenia podstawy opodatkowania będącej rezultatem zwrotu towarów pochodzących z WNT należy zastosować średni kurs waluty ustalonej przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego – twierdzi nasza rozmówczyni.

Dodaje, że w przypadku WNT (z wyjątkiem art. 20 ust. 8 i 9 oraz art. 20b ustawy o VAT), obowiązek podatkowy powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów. Natomiast jeśli przed tym terminem podatnik wystawił fakturę to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. W konsekwencji w celu przeliczenia wartości zwrotu towarów stanowiących przedmiot WNT należy zastosować średni kurs NBP waluty z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego, czyli po tzw. kursie pierwotnym. Według Anny Markowicz-Mars księgowanie WNT w przypad- ku zwrotu towarów wygląda następująco np.:

Przemieszczenie towarów

Grzegorz Jabłoński, księgowy Auxilium, przyznaje, że wątpliwości w wewnątrzwspólnotowym nabyciu rodzi kwestia zakupu towarów poza UE, które są następnie odprawiane na terenie UE przez przedstawiciela podatkowego, a w następnym etapie przemieszczane do Polski.

– W takiej sytuacji, gdy towary zostały odprawione i dopuszczone do obrotu na terenie jednego z państw Unii, należy uznać, że import towaru został dokonany właśnie w tym kraju. Natomiast przemieszczenie tych towarów z innego kraju Unii na terytorium Polski jest traktowane jako tzw. nietransakcyjne przemieszczenie towarów – twierdzi nasz rozmówca.

Dodaje, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o VAT może być ono uznane jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Dodajmy, że w związku ze zmianą ustawy o VAT od 1 grudnia 2008 r. kwoty w walucie obcej przelicza się według średniego kursu NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień obowiązku podatkowego. Wprawdzie w tym przypadku nabycie towarów jest związane z importem, a w imporcie przeliczenia dokonuje się zgodnie z przepisami celnymi (art. 31a ust. 3 ustawy o VAT). Jednak gdy podatnik wykazuje WNT, wówczas dokonuje przeliczenia zgodnie z zapisami ustawy o VAT. W związku z tym w przypadku nietransakcyjnego przemieszczenia towarów obowiązek podatkowy w WNT powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy towarów. Ekspert twierdzi również, że ponieważ za dzień poniesienia kosztu uważa się dzień, w którym ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury.

Jak zaksięgować nabycie towarów w kraju UE