Poczta prywatna zwolniona z VAT

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie TNT Post UK Ltd, dotyczący zwolnienia z VAT usług świadczonych przez publiczną pocztę.

Royal Mail jest jedynym operatorem świadczącym powszechne usługi pocztowe w Wielkiej Brytanii.

TNT Post, należąca do grupy TNT działającej w ponad 200 krajach i zatrudniającej ponad 128 tys. pracowników, świadczy usługi pocztowe w zakresie przesyłek komercyjnych, wstępnie posortowanych i niesortowanych. Jej działalność w Wielkiej Brytanii polega na przyjmowaniu przesyłek od klientów, świadczeniu usług sortowania mechanicznego i ręcznego (w przypadku przesyłek niesortowanych) oraz na przetwarzaniu i dostarczaniu ich drogą lądową do magazynów regionalnych Royal Mail. Usługi te są znane pod nazwą obsługa poczty wychodzącej.

W 2004 roku TNT Post zawarła z Royal Mail umowę, na podstawie której Royal Mail zobowiązała się do świadczenia obsługi poczty przychodzącej, to znaczy do dystrybucji przesyłek, które TNT Post odebrała, posortowała i dostarczyła drogą lądową do magazynów regionalnych Royal Mail. Umowa ta została zawarta zgodnie z jednym z warunków zezwolenia posiadanego przez Royal Mail, wedle którego jest ona zobowiązana do zapewnienia dostępu do urzędów pocztowych na rzecz każdego operatora pocztowego lub użytkownika.

Umowa ta wzbudziła wątpliwości organów podatkowych, które wskazały, że w związku z tym, że instytucje finansowe prowadzące działalność zwolnioną z VAT nie są w stanie odzyskać całego naliczonego podatku, w interesie handlowym TNT Post jest zminimalizowanie, w miarę możliwości, kwoty VAT, jakim musi ona obciążać swych klientów. Efekt taki osiągnięty został dzięki umowie z Royal Mail, ponieważ zgodnie z brytyjską ustawą o VAT przekazywanie przez Royal Mail otrzymanych od TNT przesyłek pocztowych, w tym listów, jest zwolnione z VAT.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że przez służby pocztowe należy rozumieć operatorów publicznych lub prywatnych, którzy zobowiążą się do świadczenia usług pocztowych odpowiadających podstawowym potrzebom społeczeństwa. Wykładni tej nie stoi na przeszkodzie zasada neutralności podatkowej, która sprzeciwia się temu, aby podmioty gospodarcze dokonujące tych samych czynności były traktowane w różny sposób pod względem poboru VAT.

doradca podatkowy w White & Case

Stanowisko ETS wytycza nowy kierunek interpretacji zakresu zwolnienia usług pocztowych na podstawie art. 13 część A ust. 1 lit. a) VI dyrektywy VAT (obecnie art. 132 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112 WE). Tłem sprawy przed ETS była liberalizacja rynku usług pocztowych w Zjednoczonym Królestwie, skutkująca umożliwieniem prywatnym operatorom świadczenia tzw. powszechnych usług pocztowych, uprzednio zastrzeżonych brytyjskiej poczcie państwowej (Royal Mail), zwolnionej z VAT. ETS uznał, że poczta państwowa może korzystać ze zwolnienia z VAT tylko wówczas, gdy jako operator publiczny wykonuje powszechne usługi pocztowe; zwolnienie nie przysługuje, gdy poczta państwowa świadczy usługi pocztowe na warunkach wynegocjowanych z partnerem handlowym. Aby zapobiec dyskryminacji, ETS uznał też, że operatorzy prywatni powinni korzystać ze zwolnienia z VAT w zakresie usług mieszczących się w pojęciu powszechnych usług pocztowych. Przełożenie tezy ETS na grunt przepisów krajowych prowadzi do wniosku, że przedsiębiorcy uprawnieni do wykonywania działalności pocztowej w Polsce powinni być zwolnieni z VAT w zakresie czynności kwalifikowanych jako tzw. powszechne usługi pocztowe (niezastrzeżonych Poczcie Polskiej), natomiast Poczta Polska podlegałaby opodatkowaniu VAT według stawek w zakresie działalności pocztowej innej niż tzw. usługi powszechne. Ponieważ w polskiej ustawie o VAT zwolnienie usług pocztowych jest zasadniczo skonstruowane jako zwolnienie podmiotowe, przyjęcie interpretacji ETS powinno zostać poprzedzone stanowiskiem ministra finansów. Jest prawdopodobne, że rolą sądów krajowych będzie rozstrzygnięcie, które transakcje operatorów będą spełniać kryteria tzw. usług powszechnych w rozumieniu przepisów Dyrektywy 97/67 oraz ustawy – Prawo pocztowe.