Kredyt zaciągnięty przez spółdzielnię nie podlega opodatkowaniu

Tylko wkład mieszkaniowy i opłaty stanowią należne spółdzielni wynagrodzenie z tytułu ustanowienia na rzecz członka spółdzielni spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Preferencyjny kredyt uzyskany przez spółdzielnie nie podwyższa wartości jej wynagrodzenia i nie stanowi elementu ceny.

Spółdzielnia podjęła się wybudowania kilku budynków z mieszkaniami spółdzielczymi. Budowę finansowano z kredytu inwestycyjnego (70 proc.), wypłacanego w transzach oraz wkładów mieszkaniowych wnoszonych przez lokatorów (30 proc.). Pieniądze wypłacone w transzach z kredytu inwestycyjnego podatniczka opodatkowała 7-proc. stawką VAT w miesiącach ich otrzymania. W lipcu 2005 r. oraz w 2006 roku dokonano rozliczenia inwestycji. W deklaracjach VAT-7 spółdzielnia pomniejszyła kwotę podatku wpłaconego z tytułu opodatkowania wkładów mieszkaniowych oraz transz kredytowych o podatek należny. Tak powstała nadpłata podatku należnego, bo zdaniem spółdzielni transze kredytu nie podlegały opodatkowaniu VAT.

Organy podatkowe nie zgodziły się z interpretacją podatniczki. W ich ocenie kwota kredytu przypadająca na dany lokal mieszkalny wraz z częścią wkładu mieszkaniowego stanowią określoną całość i łącznie warunkują prawo członka spółdzielni do lokalu. W związku z tym budowa lokalu mieszkalnego na zasadzie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest w całości finansowana przez członków spółdzielni. Tym samym na gruncie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz w związku z ww. umowami i statutem członkowie spółdzielni niezależnie od przysługującego im tytułu do lokalu mieszkalnego uczestniczą w partycypowaniu całości kosztów budowy lokalu. W przypadku gdy część wkładu mieszkaniowego została sfinansowana z zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową kredytu na sfinansowanie kosztów budowy, podstawę opodatkowania powiększa się o kwotę kredytu, w części przypadającej na dany lokal.

Spór trafił do sądu administracyjnego. W pierwszym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółdzielni. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny go uchylił. Zdaniem NSA podstawę opodatkowania czynności ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w przypadku jego wybudowania, m.in. opierając się na środkach zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową kredytu z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, stanowi jedynie należny wkład mieszkaniowy oraz opłaty niebędące wkładem. Kredyt nie jest opodatkowany. Tylko wkład i opłaty stanowią należne spółdzielni wynagrodzenie z tytułu ustanowienia na rzecz członka spółdzielni spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Kredyt uzyskany z KFM nie podwyższa wartości tego wynagrodzenia, gdyż nie stanowi elementu ceny nabycia przez członka powyższego prawa do używania przydzielonego mu lokalu. Jest to kredyt udzielony spółdzielni mieszkaniowej, obciążający poprzez konieczność uiszczania opłat na rzecz spółdzielni, każdego jej członka korzystającego z tego lokalu i uiszczającego z tego tytułu należności czynszowe (eksploatacyjne), a nie tylko tego, który nabył prawo do tego lokalu w momencie ustanawiania w stosunku do niego spółdzielczego prawa lokatorskiego. Ciężar obsługi kredytu z KFM przerzucany przez spółdzielnię na jej członków w ramach opłat eksploatacyjnych stanowi opłatę z tytułu używania lokalu objętego spółdzielczym prawem do lokalu, a nie element ceny.

W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwzględnił skargę spółdzielni. Podzielając stanowisko NSA sąd I instancji wskazał ponadto, że spłatę przez spółdzielnię rat kredytowych z KFM miały pokrywać wpływy z czynszów regulowanych przez członków spółdzielni, którzy nabyli prawa do tych lokali.

Opracowała Aleksandra Tarka