Ciągle niejasne zwolnienia z VAT

Zmiana zasad ustalania zakresu zwolnienia z VAT, tj. odejście od klasyfikacji statystycznej na rzecz klasyfikacji opisowej, spowodowała konieczność nowego zdefiniowania usług objętych zwolnieniem. Problematyczne okazało się zdefiniowanie tzw. usług okołofinansowych i okołoubezpieczeniowych. Zwolnienie dla tego typu usług zostało wprowadzone art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwolnienie z VAT stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi finansowej lub ubezpieczeniowej zwolnionej z VAT, jaki sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej. Niestety, nieostrość tej regulacji powoduje wątpliwości podatników co do świadczeń objętych zwolnieniem z VAT.

Obecnie w obrocie znajduje się jedna interpretacja podatkowa dotycząca usług pomocniczych do usług ubezpieczeniowych, wydana w odniesieniu do nowego stanu prawnego przez dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 18 lutego 2011 r. Interpretacja ta dotyczy usług wsparcia administracyjnego dla usług pośrednictwa ubezpieczeniowego - usługi te zostały uznane za świadczenia podlegające VAT według podstawowej stawki. Niestety, interpretacja ta nie rozwiewa wątpliwości podatników co do rozumienia art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, faktycznie bowiem izba nie zinterpretowała tego przepisu.

Wydaje się, że ten przepis może być traktowany jako próba wcześniejszej implementacji do prawa krajowego regulacji unijnych, które jeszcze nie zostały finalnie zatwierdzone. Chodzi tu o propozycje zmian do dyrektywy 2006/112/WE zgłoszone przez Komisję Europejską w 2007 r., których celem było m.in. zmniejszenie kosztów działalności po stronie instytucji finansowych oraz ubezpieczeniowych.

W ramach instytucji finansowych i ubezpieczeniowych ze względów oszczędnościowych postępują procesy wydzielenia pewnych czynności poza te instytucje. W efekcie instytucje te w celu świadczenia właściwych dla siebie usług muszą nabywać przedmiotowe świadczenia od podmiotów zewnętrznych. Jeśli na tych świadczeniach naliczany jest VAT, to dla instytucji finansowych i ubezpieczeniowych VAT ten nie podlega odliczeniu. VAT jest więc czynnikiem kosztowym działalności finansowej i ubezpieczeniowej, który w praktyce jest ponoszony przez ostatecznych konsumentów. Dlatego też propozycją Komisji Europejskiej było, aby system VAT zmierzał w stronę zwolnienia z VAT świadczeń pomocniczych do usług finansowych i ubezpieczeniowych. Jeśli polskie organy podatkowe przyjmą interpretację art. 43 ust. 13 ustawy o VAT uwzględniającą propozycję Komisji Europejskiej, może to okazać się bardzo korzystne dla banków i ubezpieczycieli działających w Polsce.

Z drugiej strony, mając na uwadze częsty profiskalizm polskiego fiskusa, nie można wykluczyć, że interpretacja art. 43 ust. 13 ustawy o VAT pójdzie w bardziej konserwatywnym kierunku, przez co zakres zwolnienia może zostać ograniczony. W efekcie obniżenie kosztów działalności po stronie banków i ubezpieczycieli nie nastąpi.

Jak widać, możliwe są rozbieżne interpretacje przepisów dotyczących zwolnień dla świadczeń pomocniczych do usług finansowych i ubezpieczeniowych. Brak bardziej szczegółowych dyskusji na temat tego zwolnienia w trakcie prac legislacyjnych powoduje, że podatnicy nie są pewni, czy powinni naliczać VAT na usługach świadczonych na rzecz banków i ubezpieczycieli, czy nie. Stąd też wielu podatników niecierpliwie oczekuje na stanowisko praktyki podatkowej dotyczące zakresu przedmiotowego zwolnienia z VAT. Dopiero bowiem posiłkując się praktyką podatkową, możliwe będzie określenie, które świadczenia wchodzą w zakres zwolnienia.

@RY1@i02/2011/050/i02.2011.050.086.002b.001.jpg@RY2@

Marcin Zawadzki, doradca podatkowy, konsultant w MDDP

MF