Inwestujące samorządy coraz częściej korzystają z prawa do odliczeń

Możliwości dofinansowania inwestycji z budżetu Unii Europejskiej, lata zapóźnień cywilizacyjnych, a czasami konkretne wydarzenia (jak chociażby Euro 2012) stanowią potężny impuls dla polskich samorządów do inwestowania, szczególnie w szeroko pojętą infrastrukturę. Inwestycje te wymagają jednak nakładów finansowych (nawet środki z UE nie zapewniają finansowania inwestycji w 100 proc.), o które w dobie rosnącego zadłużenia samorządów niełatwo.

Mając to wszystko na uwadze, samorządy coraz lepiej radzą sobie z planowaniem podatkowym, a w szczególności coraz śmielej zarządzają VAT, który płacą dostawcom towarów i usług, a który przez lata uznawały za koszt swojej działalności. Wśród polskich samorządów rośnie świadomość tego, że występują one w rzeczywistości gospodarczej w podwójnej roli - jako organ władzy publicznej w ramach zadań w zakresie administracji publicznej oraz, w pewnych sferach, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Część działalności gospodarczej samorządów korzysta ze zwolnienia od VAT (np. wynajem mieszkań komunalnych), ale część podlega opodatkowaniu różnymi stawkami tego podatku, a to daje prawo do odliczenia podatku poniesionego na zakupach towarów i usług związanych z taką działalnością.

Dobrą ilustracją tej tezy jest przykład jednej z gmin, która w ramach realizowanego projektu inwestycyjnego dokonywała przebudowy i adaptacji należącego do niej budynku kina wraz z otoczeniem. Projekt polegał na wykonaniu pewnych prac rozbiórkowych, odpowiednich przyłączy sieciowych, budowie nowego budynku, wykonaniu oświetlenia terenu wokół budynku, a także montażu niezbędnych instalacji i utwardzeniu dróg dojazdowych oraz wykonaniu parkingu. W budynku miały się odbywać warsztaty i seminaria.

Po zakończeniu inwestycji zarządzanie budynkiem miało zostać przekazane operatorowi wyłonionemu w drodze przetargu lub komunalnej spółce kapitałowej na zasadzie dzierżawy, a gmina z tego tytułu będzie pobierała należne jej wynagrodzenie.

Podobne przykłady można mnożyć. Warto również pamiętać, że oddanie obiektu w dzierżawę czy najem nie jest warunkiem koniecznym do odzyskania naliczonego VAT. Bardzo często zdarza się bowiem, że samorząd własnym sumptem operuje posiadanymi obiektami i oferuje usługi podmiotom zewnętrznym, głównie mieszkańcom. Przykładem takich rozwiązań są choćby baseny czy inne obiekty sportowe, które samorządy odpłatnie udostępniają chętnym.

Coraz częściej również samorządy zwracają się w takich sytuacjach z wnioskami o interpretację prawa podatkowego do władz skarbowych. Przykładowo na tle opisanej powyżej przebudowy budynku dawnego kina gmina zwróciła się do organu podatkowego z pytaniem, czy przysługuje jej prawo do odliczenia kwot podatku naliczonego, wynikających z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z nakładami na nieruchomość, i czy na zakres prawa do odliczenia wpłynie otrzymane przez nią dofinansowanie.

Sama twierdziła przy tym, że realizując omawianą inwestycję z zamiarem jej późniejszego odpłatnego wykorzystania, działa w charakterze podatnika VAT, a co za tym idzie, ma prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego. W ocenie gminy na zakres prawa do odliczenia nie wpływa również okoliczność, że znaczna część kosztów całej inwestycji zostanie sfinansowana ze środków publicznych.

Organ podatkowy w interpretacji indywidualnej z 31 stycznia 2012 r. (nr IPTPP1/443-902/11-4/MW) podzielił stanowisko gminy.

Co warte podkreślenia, prawo do odliczenia podatku naliczonego po stronie samorządów nie jest ograniczone wyłącznie do wydatków bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną. Będzie ono dotyczyło także kosztów ogólnych funkcjonowania gminy, które pośrednio są związane z prowadzoną przez gminę działalnością o charakterze gospodarczym.

@RY1@i02/2012/060/i02.2012.060.07100020a.802.jpg@RY2@

Marcin Chomiuk, partner w dziale prawno-podatkowym PwC

Marcin Chomiuk

partner w dziale prawno-podatkowym PwC