Czyżby kolejny skok władz skarbowych na kasę

Można by sparafrazować klasyka i stwierdzić, że sprawa ubezpieczeń w leasingu jest wiecznie żywa. Jeszcze nie przebrzmiała radość dużej części leasingodawców po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-224/11 BGŻ Leasing, a już z organów podatkowych dochodzą głosy, które niepokoją środowisko. Sprawa dotyczy wypowiedzi, w moim odczuciu nieodpowiedzialnych, niektórych urzędników co do możliwości kwestionowania VAT naliczonego na kosztach ubezpieczenia wykazanego na fakturach od leasingodawców. Spowodowało to lawinę zapytań i wątpliwości zaniepokojonych klientów firm leasingowych. Technicznie problem leży po stronie leasingobiorców, ale biznesowo dotyka przede wszystkim firm leasingowych, które przez kolejne nieodpowiedzialne działania aparatu skarbowego muszą walczyć o image branży.

Przypomnijmy więc, bo to bardzo istotne, skąd wziął się problem. Otóż w latach 2009-2010 aparat skarbowy starał się rozmontować doskonale funkcjonującą praktykę, w myśl której ubezpieczenie przedmiotu leasingu, kupowane przez firmę leasingową, a następnie refakturowane na korzystającego, podlegało zwolnieniu od VAT. Warto wspomnieć, że problem istniał już pod rządami starej ustawy o VAT z 1993 r. i doczekał się rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego z 1998 r. w formie uchwały, która dała początek tej praktyce.

Działania urzędników doprowadziły wreszcie 8 listopada 2010 r. do wydania uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I FPS 3/10), w której uznano stanowisko władz skarbowych za prawidłowe. Co ciekawsze, mimo to, niejako siłą rozpędu, izby skarbowe w imieniu ministra finansów jeszcze do początku 2011 r. potwierdzały w interpretacjach indywidualnych, że należy stosować zwolnienie, nie wspominając o tym, że wcześniej w latach 2004-2010 wydano co najmniej kilkanaście takich interpretacji. Reasumując, władze skarbowe zrobiły wszystko, aby zmusić firmy leasingowe do opodatkowywania składek ubezpieczeniowych VAT, co też nastąpiło. Teraz zaś, po przegranej w TSUE, który to wyrok wiąże się z koniecznością ponownej zmiany praktyki, ale co gorsze dla budżetu, wiąże się także z koniecznością wypłaty gigantycznych kwot z budżetu Skarbu Państwa (trzeba oddać pieniądze za 7 lat, często z odsetkami, a kwoty w skali branży idą w setki milionów złotych), władze skarbowe zapowiadają kolejny skok na kasę. Twierdzą bowiem, że skoro trybunał uznał, że ubezpieczenie przedmiotu leasingu jest objęte zwolnieniem, to leasingobiorcy nigdy nie mieli prawa do odliczenia VAT naliczonego pod naciskiem tych władz przez firmy leasingowe, a co za tym idzie - powinni zwrócić pieniądze fiskusowi wraz z odsetkami.

Gdy słyszy się takie stwierdzenia, to człowiek ma ochotę uszczypnąć się i sprawdzić, czy nie śni. Na tym tle bowiem hasła "państwo prawa" i "działanie organu budujące zaufanie społeczne" brzmią jak puste slogany. Poza tym jest to zwyczajnie po ludzku nieprzyzwoite, o czym powinni pamiętać urzędnicy w Ministerstwie Finansów, którzy deklarują, iż pracują nad interpretacją ogólną w tej sprawie.

Jednak podatnik, który ma prawo mieć nadszarpnięte zaufanie do organów podatkowych, zdecydowanie woli twarde argumenty. A takie istnieją i w ich świetle odliczenie takiego podatku nie powinno budzić wątpliwości. Po stronie leasingobiorców stoją tezy zaprezentowane w wielu wyrokach trybunału, a skoncentrowane głównie w wyroku z 18 stycznia 2001 r. w sprawie C-150/99 Stockholm Lindöpark AB. Podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji uchybień państwa członkowskiego przy interpretacji prawa wspólnotowego i dostosowaniu prawa krajowego do przepisów wspólnotowych. Stanowisko to wyrażają również polskie sądy, np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 21 grudnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Bk 385/12).

Podatnik nie może ponosić negatywnych skutków uchybień przy interpretacji prawa wspólnotowego

@RY1@i02/2013/086/i02.2013.086.07100020a.802.jpg@RY2@

Marcin Chomiuk, partner w dziale prawno-podatkowym PwC

Marcin Chomiuk

partner w dziale prawno-podatkowym PwC