11. Janusz Zubrzycki

Autor pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie szczególnie istotnej dla wielu podatników pozbawianych przez skarbówkę prawa do odliczenia VAT naliczonego. Obawy sędziego okazały się uzasadnione, unijny trybunał potwierdził w maju 2023 r. (C114/22): nie można pozbawiać podatnika prawa do odliczenia VAT z tego tylko powodu, że fiskus uważa transakcję za pozorną i nieważną na podstawie kodeksu cywilnego, gdy faktycznie miała ona miejsce i nie miała na celu oszustwa podatkowego. Takie rzeczy, jak oszustwo w zakresie VAT czy nadużycie prawa, trzeba udowodnić – orzekł TSUE.

Wyrok nie spowodował uchylenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c ustawy o VAT, ale sądy przy rozpatrywaniu kolejnych spraw kierują się już wskazówkami trybunału. Czasem kończy się to pomyślnie dla podatnika (patrz: wyrok NSA z 7 września 2023 r., sygn. akt I FSK 897/19), czasem przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia (jak w sprawie o sygn. akt I FSK 1524/18), ale bywa też, że okoliczności sprawy nie pozwalają na odliczenie podatku (sygn. akt I FSK 40/20). We wszystkich przywołanych sporach sędzią sprawozdawcą był również sędzia Zubrzycki, co dowodzi, że osoba sędziego nie ma wpływu na rezultat rozstrzygnięcia. KJ ©℗