Czy handlujący olejem przestaną odpowiadać za błędy ustawodawcy

@RY1@i02/2011/088/i02.2011.088.086.0016.001.jpg@RY2@

Paweł Bębenek, menedżer Zespołu Podatku Akcyzowego w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Obecnie zaczynają być rozstrzygane sprawy za okres od 2005 r., w szczególności na podstawie stanu prawnego, jaki obowiązywał od 24 sierpnia 2005 r. do 28 lutego 2009 r. Biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę, jaką w większości prezentują organy podatkowe w trakcie prowadzonych za ten okres postępowań (w większości organy nie prowadzą żadnego postępowania dowodowego w zakresie przeznaczenia oleju opałowego, a jedynie skupiają swoją uwagę na sferze dokumentacyjnej - czyli przede wszystkim prawidłowości oświadczeń), jedyną możliwość dochodzenia swoich praw podatnicy mogą znaleźć w sądach krajowych i ewentualnie na arenie międzynarodowej.

Warto przypomnieć, że 24 sierpnia 2005 r. weszła w życie nowelizacja obowiązującej wówczas ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.). Zmieniony został wtedy m.in. art. 65 ustawy w ten sposób, że określony w przepisie tego artykułu ust. 1a warunek opodatkowania wyższą stawką akcyzy w przypadku użycia olejów opałowych lub napędowych przeznaczonych na cele opałowe, które nie spełniają warunków określonych w odrębnych przepisach, dotyczy cech oleju (takich jak barwa) i ich parametrów, a nie okoliczności związanych z ich sprzedażą, w tym dokumentowania tej sprzedaży. Interpretacja art. 65 ust. 1a ustawy nie może zatem prowadzić do innego wniosku niż ten, że z dniem jego wejścia w życie i z chwilą wykreślenia z rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku par. 3 ust. 3 i zmiany brzmienia par. 4 ust. 5 (od 14 września 2005 r.) brak oświadczenia lub jego wadliwość nie stanowią już przesłanki umożliwiającej podwyższenie stawki podatkowej.

Wprowadzony do ustawy art. 65 ust. 1a ma charakter sanacyjny. Tym samym przy jego interpretacji należy bezwzględnie w pierwszej kolejności stosować wykładnię literalną. Tylko taka wykładnia odpowiada standardom interpretacji przepisów represyjnych. Analiza omawianych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie sankcjonuje na gruncie ustawy zachowania w postaci nieodbierania oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego (lub odebrania wadliwego oświadczenia). Tym samym istotne jest dla zastosowania sankcji, czy olej opałowy został faktycznie przeznaczony na zadeklarowany przez nabywcę cel. Ten jeden z wielu argumentów prawnych, jakie można wykorzystać w trakcie toczącego się postępowania w zakresie obrotu olejem opałowym za omawiany okres, w ostatnim czasie stał się podstawą do wydania kilku korzystnych wyroków WSA, i to nie tylko przez jeden konkretny ośrodek tego sądu. 1 lutego 2011 r. zapadł wyrok o sygn. akt I SA/Łd 939/10 w WSA w Łodzi, następnie 9 lutego 2011 r. zapadły dwa wyroki o sygn. akt I SA/Bk 499/10 i I SA/Bk 500/10 w WSA w Białymstoku, a ostatnio WSA w Warszawie podzielił wspomniane stanowisko obu ośrodków w wyroku z 21 kwietnia 2011 r. (sygn. akt III SA/Wa 1807/10). Pozostaje mieć nadzieję, że ta nowa linia orzecznictwa, która obecnie prezentowana jest przez sąd administracyjny, zostanie utrzymana przed NSA. Wtedy zapewne nastąpi ostatecznie rozstrzygnięcie przedmiotowych sporów, których przyczyną stało się przyjęcie przez organy - wadliwego jak się okazuje - stanowiska, że ustawodawca stworzył przepisy, z których wynika, że ryzyko podania błędnych lub nieprawdziwych informacji na oświadczeniach (lub nieodebranie oświadczenia) obarcza jedynie sprzedawcę, a nie kupującego obowiązanego de facto po pierwsze do prawidłowego wypełnienia oświadczenia, a po drugie do użycia nabytego oleju zgodnie z zadeklarowanym przy zakupie przeznaczeniem.

EM