Opodatkowanie energii niezgodne z prawem UE

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku energii elektrycznej obowiązek podatkowy powstaje z dniem jej wydania. Te przepisy są niezgodne z prawem wspólnotowym, stwierdził w wyroku z 12 lutego 2009 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie zainicjowanej przez Komisję Europejską przeciwko Polsce. Od 1 marca 2009 r. przepisy w tym zakresie zostaną zmienione i będą już zgodne z regulacjami unijnymi.

Brak dostosowania

Obowiązek podatkowy w akcyzie od energii w Polsce powstaje w momencie jej wydania przez producenta, a nie - jak przewiduje dyrektywa wspólnotowa - w momencie jej dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora. Oznacza to, że akcyza od energii elektrycznej powinna być wymagalna w momencie dostawy do nabywcy końcowego, czyli podmiotu zużywającego energię na własne potrzeby, a podatek powinien być płacony przez dystrybutora lub redystrybutora.

Na zmianę przepisów Polska miała czas do końca 2005 roku, ale tego nie zrobiła. Dlatego Komisja Europejska skierowała sprawę do ETS. Trybunał potwierdził niezgodność naszych regulacji z prawem unijnym, stwierdzając, że stosowny przepis polskiej ustawy o podatku akcyzowym ogranicza się do stwierdzenia, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem wydania energii elektrycznej. Stosowanie tego przepisu polega na tym, że zobowiązanie podatkowe powstaje w Polsce w chwili wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przez producenta, a nie w chwili jej dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora.

Trybunał orzekł, że wynika z tego, że na dzień 1 stycznia 2006 r. Polska nie dostosowała swego systemu opodatkowania energii elektrycznej do wymogów dyrektywy.

Możliwość zwrotu

Wyrok ETS jest rozstrzygnięciem zgodnym z dotychczasowym orzecznictwem. W odniesieniu do przepisów akcyzowych, Polska z pewnością miała świadomość ich niezgodności z prawem unijnym. Co więcej, rozstrzygnięcie ETS potwierdza stanowisko, które wyrażały już administracyjne sądy krajowe, przyznając producentom prawo do zwrotu nienależnie zapłaconego podatku akcyzowego, powołując się na rozbieżność pomiędzy prawem europejskim a prawem krajowym. Teraz rozstrzygnięcia, które w tym zakresie już zapadły, znajdują potwierdzenie ich prawidłowości.

Trybunał nie ograniczył skutków wyroku w czasie. W konsekwencji nie ma przeszkód, aby producenci energii występowali o zwrot akcyzy zapłaconej od 1 stycznia 2006 r. Może to narazić budżet państwa na wielomiliardowe straty.

Trybunał obciążył Polskę kosztami postępowania.