Czy podatnik poniesie konsekwencje za błędy urzędu

prawnik, doradca podatkowy w Kancelarii White & Case

Jeżeli w zeznaniu rocznym podatnik wykazuje nadpłatę, która jest mu zwrócona lub zaliczona na poczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, a następnie okaże się, że była to nadpłata nienależna w całości lub części, taka kwota jest traktowana na równi z zaległością podatkową. Podatnik jest zobowiązany do jej zwrotu wraz z odsetkami za zwłokę.

Inaczej jest, gdy nienależny zwrot następuje w związku z działaniem organu podatkowego. Organy podatkowe mogą stwierdzić, że złożone przez podatnika zeznanie dotknięte jest np. błędami rachunkowymi, literowymi. Wówczas zwracają się do podatnika o dokonanie korekty lub same korygują zeznanie. Gdy podatnik nie skorzysta z prawa do wniesienia sprzeciwu, korekta wywołuje skutki prawne jak korekta złożona przez podatnika. Jeżeli w wyniku korekty dokonanej przez organ powstanie lub wzrośnie nadpłata, która zostanie podatnikowi zwrócona lub zaliczona na poczet innych zobowiązań, to nie będzie ona traktowana na równi z zaległością podatkową. Nie będzie więc można zastosować przepisów przewidujących oprocentowanie zaległości podatkowych i podatnik nie będzie musiał płacić odsetek. Co więcej, skoro kwota wypłacona podatnikowi nienależnie przez organ podatkowy nie stanowi zaległości podatkowej, to organ może żądać jej zwrotu tylko na podstawie przepisów prawa cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu, te zaś przewidują określone sytuacje, w których podmiot wzbogacony może uchylić się od obowiązku zwrotu przedmiotu wzbogacenia. Taka sytuacja wystąpi, np. gdy wzbogacony zużył lub utracił to, co bezpodstawnie otrzymał, chyba że powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu.

sf

Art. 52, art. 53, art. 274 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).